Trong nhiều năm liền, ngay trong giai đoạn tuyển sinh lớp 10, khi các trường chuyên hoàn tất công tác tuyển sinh mặc dù hụt nhiều chỉ tiêu lớp 10 chuyên do học sinh trúng tuyển không nhập học, song giải pháp tuyển đủ chỉ tiêu trường chuyên lại không được Sở GD-ĐT TP.HCM tính đến thời điểm đó, dù nguồn tuyển “dồi dào”.
Kỳ thi tuyển bổ sung chuyên được TP.HCM tổ chức vào cuối học kỳ 1 hoặc sau khi kết thúc năm học lớp 10 không giải được bài toán thiếu chỉ tiêu cho trường chuyên do thời điểm tuyển không phù hợp, học sinh học chương trình thường nhưng lại phải tham gia kỳ thi chuyên, vì vậy không có nhiều em trúng tuyển bổ sung.
Cần giải pháp triệt để
NGƯT Nguyễn Văn Ngai – nguyên Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM cho rằng, chỉ trong 3 năm từ năm học 2022-2023 đến năm học 2024-2025 mà TP.HCM hụt gần 1.000 chỉ tiêu lớp 10 chuyên cho thấy bất cập công tác tuyển sinh lớp 10 chuyên hiện nay.
Bài toán thiếu hụt lớn chỉ tiêu lớp 10 chuyên trong nhiều năm liền mà không có giải pháp giải quyết triệt để cần được Sở GD-ĐT TP nhìn nhận, đánh giá lại một cách nghiêm túc về công tác tuyển sinh lớp 10 chuyên.
Bởi điều đáng nói, việc thiếu chỉ tiêu chuyên lại không đến từ nguyên nhân TP.HCM không có nguồn học sinh giỏi để tuyển, không phải học sinh thiếu năng lực, mà là do một bộ phận học sinh trúng tuyển nhưng không nhập học, lựa chọn học lớp 10 chuyên Trường Phổ thông Năng khiếu, ĐHQG TP.HCM. Rất nhiều học sinh không trúng tuyển lớp chuyên không phải là do các em yếu kém, không đủ năng lực vào lớp chuyên, bằng chứng có thể thấy điểm chuẩn lớp 10 thường của 1 số trường như THPT Nguyễn Thượng Hiền NV1 lên đến 25,5 điểm năm 2023; năm 2024 là 24,5 điểm; THCS-THPT Trần Đại Nghĩa NV1 lên đến 24,5 điểm trong năm 2025… Nhiều em rớt cả 2 nguyện vọng chuyên do đặt không đúng nguyện vọng chuyên…, nhiều em chỉ thiếu 0,25 điểm…
“Tôi cho rằng, ngay trong giai đoạn tuyển sinh lớp 10, khi các trường chuyên hoàn tất công tác tuyển sinh, xác định được tỷ lệ tuyển sinh thì Sở GD-ĐT TP cần tính ngay giải pháp tuyển bổ sung để đảm bảo đủ chỉ tiêu cho các trường chuyên, rồi sau đó mới tính đến điểm chuẩn lớp 10 THPT đại trà. Công tác tuyển bổ sung lớp 10 chuyên không nhất thiết phải hạ điểm chuẩn, mà tuyển ngay trong những học sinh đã rớt 2 nguyện vọng chuyên. Ví dụ, học sinh đặt NV1 là chuyên Anh THPT chuyên Lê Hồng Phong; NV2 là chuyên Anh THPT chuyên Trần Đại Nghĩa song rớt cả 2 NV chuyên này nhưng điểm số đạt được lại có thể trúng tuyển NV1 chuyên Anh Trần Đại Nghĩa. Như vậy, các em cần được trao cơ hội để học tập chuyên…” – ông Ngai đề xuất.
Bên cạnh đó, ông Ngai cũng cho rằng, ngay khi tính điểm chuẩn lớp 10 chuyên, Sở GD-ĐT TP.HCM cũng nên tăng tỷ lệ học sinh trúng tuyển vào lớp 10 chuyên để “trừ hao” phần nào số học sinh trúng tuyển nhưng không nhập học.
“Mục tiêu đào tạo của trường chuyên không chỉ dừng ở đào tạo mũi nhọn, mà quan trọng hơn cả là đào tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao, có chuyên môn cao. Học sinh đã tham gia thi tuyển sinh chuyên thì đều là học sinh giỏi, có năng lực, vì vậy nếu những học sinh khác đã từ chối cơ hội học lớp chuyên thì TP.HCM nên nghiên cứu giải pháp để các học sinh khác có năng lực có cơ hội được học tập ở trường chuyên. Nếu kỳ thi tuyển bổ sung chuyên được Sở GD-ĐT tổ chức vào thời điểm sau khi kết thúc năm học lớp 10 không hiệu quả thì Sở GD-ĐT nên nghiên cứu thời điểm khác, giải pháp khác…”.
Thời điểm tuyển bổ sung không phù hợp, học sinh dù trúng tuyển cũng “hụt hơi” theo học
Hiện nay, để giải bài toán thiếu chỉ tiêu lớp 10 chuyên cho các trường chuyên, Sở GD-ĐT TP.HCM tổ chức kỳ thi tuyển bổ sung chuyên sau khi kết thúc năm học lớp 10, kiến thức thi là nội dung môn học dành cho lớp chuyên.
Nhìn nhận về kỳ thi tuyển bổ sung lớp 10 chuyên này, thạc sĩ Huỳnh Thanh Phú – Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân, phường Bến Thành, TP.HCM cho rằng bộc lộ bất cập, “khoảng cách giữa học sinh trúng tuyển bổ sung và học sinh đã học lớp chuyên suốt 1 năm không dễ san lấp chỉ bằng một kỳ thi tuyển”.
Bởi, sau một năm học lớp 10, học sinh chuyên đã hoàn tất phần lớn nền tảng chương trình cơ bản, chuyển sang học chuyên sâu với tốc độ cao, thậm chí tiếp cận kiến thức theo hướng tiền đại học. Trong khi đó, học sinh tham gia thi tuyển bổ sung vẫn học theo nhịp chương trình phổ thông thông thường, vừa phải hoàn thành tốt chương trình ở trường THPT thường, vừa tham gia ôn thi tuyển bổ sung chuyên theo chương trình chuyên. Đây là lý do rất ít học sinh trúng tuyển bổ sung chuyên và ngay cả trúng tuyển các em cũng “hụt hơi” với các bạn trong lớp chuyên.
“Không ít em khi chuyển sang môi trường chuyên đã rơi vào trạng thái hụt hơi, áp lực, mất tự tin. Có em bị sốc tâm lý, khủng hoảng thành tích, thậm chí xin quay về trường cũ…” – thầy Phú kể.
Ở góc độ quản lý, thạc sĩ Huỳnh Thanh Phú nhận định, việc tuyển bổ sung vào thời điểm kết thúc năm học cũng đặt ra bất cập về tính ổn định và chiến lược dài hạn của ngành giáo dục. Nếu đã xác định chỉ tiêu tuyển sinh cho trường chuyên, cần tuyển đúng và tuyển đủ ngay từ đầu. Nếu lo ngại chất lượng đầu vào, hoàn toàn có thể điều chỉnh mức điểm chuẩn phù hợp để vừa bảo đảm chất lượng, vừa ổn định hệ thống.
“Trường chuyên cần được tuyển đúng, tuyển đủ ngay từ đầu như cách mà nhiều năm trước đây TP.HCM đã từng thực hiện rất hiệu quả. Khi đầu vào được hoạch định chuẩn xác, học sinh sẽ yên tâm học tập, các trường sẽ ổn định phát triển, còn ngành giáo dục cũng tránh được những xáo trộn không cần thiết” – thạc sĩ Phú thẳng thắn.
Thiếu mỗi năm mỗi tăng
Chỉ tính từ năm học 2022-2023 đến năm học 2024-2025, tổng nhu cầu tuyển sinh bổ sung lớp 10 chuyên của TP.HCM lên đến 970 chỉ tiêu. Đây đa phần đều là những học sinh trúng tuyển lớp 10 chuyên nhưng không nhập học, do học sinh trúng tuyển đã nộp hồ sơ vào Trường Phổ thông Năng khiếu (ĐHQG TP.HCM).
Cụ thể:
Đáng chú ý, có thể thấy nhu cầu tuyển bổ sung của từng trường cho thấy năm sau đều cao hơn năm trước. Ở từng bộ môn chuyên, nhu cầu tuyển bổ sung lớp 10 chuyên mỗi năm có khi lên đến gần 1 lớp/trường.
Đơn cử như năm học 2024-2025, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong cần tuyển bổ sung thêm 151 chỉ tiêu lớp 10 chuyên, thì riêng môn toán đã cần tuyển đến 30 học sinh (sĩ số lớp chuyên là 35 học sinh/lớp); các môn hóa học, sinh học, tiếng Anh – mỗi môn cần tuyển bổ sung thêm 22 học sinh; Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa cũng cần tuyển bổ sung đến 23 học sinh lớp chuyên tiếng Anh; 18 học sinh lớp chuyên lịch sử.
Năm học 2023-2024, tổng nhu cầu tuyển bổ sung của Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa là 98 học sinh, riêng lớp chuyên tiếng Anh đã cần bổ sung đến 32 học sinh – tương đương với 1 lớp chuyên của trường.
Yến Hoa
Bình luận (0)