Đà Nẵng xác định chuyển đổi xanh là hướng đi trọng tâm trong phát triển, nhằm bảo đảm tăng trưởng gắn với bền vững về môi trường và xã hội. Từ định hướng chính sách đến hành động thực tiễn, thành phố đang từng bước đặt nền móng cho một mô hình phát triển cân bằng giữa kinh tế, môi trường và xã hội.
Từ định hướng sớm đến hành động cụ thể
Với tốc độ đô thị hóa nhanh, sự gia tăng dân số cơ học cùng áp lực từ phát triển du lịch, công nghiệp, Đà Nẵng đang đối diện nhiều thách thức về môi trường. Những vấn đề như xử lý chất thải, ô nhiễm cục bộ, áp lực hạ tầng… đòi hỏi thành phố phải có cách tiếp cận mới, toàn diện và dài hạn hơn. Chuyển đổi xanh vì vậy trở thành trục xuyên suốt trong chiến lược phát triển.
Ông Trần Nam Hưng – Phó Chủ tịch UBND TP.Đà Nẵng – khẳng định, Đà Nẵng kiên định theo đuổi mô hình tăng trưởng xanh, coi đây là nền tảng nâng cao chất lượng sống và năng lực cạnh tranh đô thị. Ngay từ năm 2008, Đà Nẵng đã triển khai Đề án “Xây dựng Đà Nẵng – thành phố môi trường”. Định hướng này đặt nền móng cho tư duy phát triển gắn với bảo vệ môi trường, thay vì xử lý hệ quả sau phát triển. Những năm qua, thành phố đã cụ thể hóa định hướng này bằng nhiều chương trình, kế hoạch và mô hình thiết thực. Nhiều năm liên tiếp Đà Nẵng nằm trong nhóm dẫn đầu chỉ số hiệu quả bảo vệ môi trường; đồng thời đạt các giải thưởng về quản lý môi trường thông minh, xanh, sạch.
Tuy nhiên, lãnh đạo thành phố cũng thẳng thắn nhìn nhận, áp lực mới đang đặt ra yêu cầu cao hơn. Việc mở rộng không gian đô thị sau điều chỉnh địa giới hành chính mang lại cơ hội phát triển các vùng sinh thái, khu đô thị mới, nhưng đồng thời kéo theo thách thức về đồng bộ hạ tầng, kiểm soát ô nhiễm và bảo đảm phát triển hài hòa giữa các khu vực. Trong bối cảnh đó, Đà Nẵng đã tích hợp mục tiêu chuyển đổi xanh vào Quy hoạch thành phố thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050. Đồng thời, Đề án “Xây dựng Đà Nẵng – thành phố môi trường” cũng được điều chỉnh cho giai đoạn 2026-2030, bảo đảm phù hợp với Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và chiến lược quốc gia.
Điểm đáng chú ý, Đà Nẵng xác định chuyển đổi xanh gắn liền phát triển kinh tế là động lực tăng trưởng mới. Các lĩnh vực như công nghệ cao, năng lượng tái tạo, giao thông xanh hay du lịch bền vững được định hướng trở thành trụ cột.
Theo ông Hưng, chuyển đổi xanh chỉ có thể thành công khi trở thành hành động tự giác của toàn xã hội. Thực tế, thành phố đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi công nghệ sạch, khuyến khích đổi mới sáng tạo, giảm phát thải. Các hoạt động phân loại rác tại nguồn, tiết kiệm năng lượng, sử dụng phương tiện thân thiện môi trường… cũng được thúc đẩy mạnh mẽ trong cộng đồng.
Xác định lực đẩy của chuyển đổi xanh
Ông Nguyễn Hồng Quang – Phó Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp – Môi trường – cho rằng, chủ đề chuyển đổi xanh có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh đô thị Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, nơi chất lượng môi trường, hạ tầng và công nghệ trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh. Đô thị hóa mang lại nhiều cơ hội tăng trưởng, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng áp lực lên tài nguyên và môi trường. Vì vậy, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, mô hình carbon thấp tại đô thị cần được xác định là trọng tâm. Chuyển đổi xanh là hành trình liên tục, trong đó việc hoàn thiện thể chế, tiêu chuẩn và công cụ kinh tế là điều kiện tiên quyết để biến cam kết thành hành động thực tế.
PGS.TS Nguyễn Đình Thọ – Phó Viện trưởng Viện Chiến lược chính sách nông nghiệp và môi trường, Bộ Nông nghiệp – Môi trường – nhận định, các đô thị hiện nay vừa là động lực tăng trưởng, vừa là nơi tiêu thụ tài nguyên và phát thải lớn nhất. Do đó, chuyển đổi xanh cần được thực hiện theo cách tiếp cận hệ thống, từ quy hoạch, hạ tầng đến sản xuất và lối sống. Để thúc đẩy quá trình này, cần đồng thời hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng xanh, ứng dụng công nghệ số trong quản lý đô thị và huy động sự tham gia của doanh nghiệp, cộng đồng. Tuy nhiên, thách thức vẫn còn lớn, đặc biệt là hạn chế về nguồn lực tài chính, công nghệ và nhận thức xã hội.
Theo ông Phan Xuân Thanh – Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng, Chủ tịch Chi hội Điểm đến xanh Đà Nẵng, xây dựng “điểm đến xanh” không chỉ là hoạt động bảo vệ môi trường mà là quá trình tái cấu trúc toàn bộ mô hình phát triển kinh tế đô thị theo các tiêu chuẩn bền vững. Hệ sinh thái du lịch xanh phải bao trùm từ năng lượng, giao thông đến chuỗi cung ứng và hành vi tiêu dùng. Việc phát triển xe điện, giao thông đường sông, du lịch nông nghiệp và bảo tồn Sơn Trà cần được xem là những trụ cột để nâng cao sức cạnh tranh của Đà Nẵng.
Trong lĩnh vực công nghiệp, bà Đoàn Thị Ngọc Thủy – Phó Trưởng phòng Xây dựng và Môi trường, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng – cho biết, thực tế thí điểm tại Khu công nghiệp Hòa Khánh cho thấy việc áp dụng sản xuất sạch hơn không chỉ cải thiện môi trường mà còn nâng cao hiệu quả kinh tế. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi vẫn gặp nhiều khó khăn như hạn chế tài chính, hạ tầng chưa đồng bộ và thiếu cơ chế ưu đãi…
PGS.TS Võ Văn Minh – Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm (ĐH Đà Nẵng) cho rằng, trong suốt 2 thập kỷ qua, câu chuyện chuyển đổi xanh tại Đà Nẵng đã có những bước tiến dài, nhưng nhìn thẳng vào sự thật, “tốc độ xanh” dường như vẫn đang đi chậm hơn so với tốc độ của các dự án hạ tầng. Một thành phố thông minh trước hết cần những công dân có tư duy thông minh – những người hiểu, sống và hành động vì môi trường. Thực tế cho thấy, xây dựng một tòa nhà chỉ mất vài năm, nhưng hình thành ý thức sống xanh cho một thế hệ có thể mất hàng chục năm. Vì vậy, giáo dục được xác định là ưu tiên hàng đầu. Không chỉ là kiến thức mà thay đổi hành vi, lối sống và trách nhiệm với môi trường. Một tầm nhìn lớn sẽ trở nên vô nghĩa nếu thiếu hành động cụ thể. Chuyển đổi xanh không thể chỉ dừng ở khẩu hiệu hay kế hoạch trên giấy, cần được cụ thể hóa bằng chính sách rõ ràng, minh bạch, tạo điều kiện cho doanh nghiệp và người dân cùng tham gia.
Nhìn chung, từ những áp lực hiện hữu đến các giải pháp được đề xuất, chuyển đổi xanh ở Đà Nẵng chỉ có thể đi đến đích khi được triển khai đồng bộ, với sự tham gia thực chất của chính quyền, doanh nghiệp và toàn xã hội.
Hàn Giang
Bình luận (0)