Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã xác định rõ mục tiêu phát triển kinh tế thể thao theo hướng hiện đại, gắn với ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Trong đó, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao được xem là một trong những yếu tố then chốt nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành thể thao TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Cần chương trình đào tạo liên ngành
TS.Nguyễn Thị Hiền Thanh – Trưởng ngành kinh tế thể thao, Trường ĐH Hoa Sen – nhìn nhận, thể thao tại Việt Nam phát triển nhanh, lượng người hâm mộ thể thao rất lớn nhưng khả năng chuyển hóa thành giá trị kinh tế lại thấp. Một trong những nguyên nhân cốt lõi nằm ở sự thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là nhân lực có khả năng vận hành thể thao trong môi trường số. Chính điều này tạo ra một điểm nghẽn, cản trở quá trình phát triển của toàn ngành. “Trong lĩnh vực bóng đá, dù các trận đấu của đội tuyển quốc gia thường thu hút hàng triệu lượt xem nhưng doanh thu từ bản quyền truyền hình và khai thác thương mại vẫn còn khiêm tốn so với khu vực. Một trong những nguyên nhân là thiếu đội ngũ chuyên nghiệp trong việc đàm phán, phân phối và tối ưu hóa giá trị bản quyền”, TS. Thanh dẫn chứng.
Để tháo gỡ điểm nghẽn này, TS. Thanh cho rằng cần chuyển cách tiếp cận từ đào tạo nhân lực thể thao sang đầu tư vào nhân lực kinh tế thể thao trong kỷ nguyên số. Điều này đòi hỏi việc xây dựng các chương trình đào tạo liên ngành, kết hợp giữa thể thao, kinh doanh và công nghệ. Đồng thời, cần thúc đẩy sự tham gia của doanh nghiệp trong quá trình đào tạo nhằm đảm bảo tính thực tiễn và khả năng ứng dụng.
“Bên cạnh đó, cần có chính sách khuyến khích phát triển các doanh nghiệp thể thao số, qua đó tạo ra nhu cầu thị trường và động lực cho phát triển nhân lực. Việc thu hút chuyên gia quốc tế cũng là một giải pháp quan trọng để rút ngắn khoảng cách về tri thức và kinh nghiệm. Quan trọng hơn, cần thay đổi tư duy quản lý, xem nguồn nhân lực không chỉ là yếu tố hỗ trợ mà là tài sản chiến lược quyết định giá trị kinh tế của ngành thể thao”, TS. Thanh kiến nghị.
Theo ông Nguyễn Ngọc Tài (chuyên gia về thể thao), thực tiễn cho thấy nguồn nhân lực thể thao tại Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế. Đội ngũ quản lý thể thao hiện nay phần lớn được đào tạo theo mô hình truyền thống, thiên về quản lý hành chính và chuyên môn kỹ thuật. Trong khi đó, các năng lực cốt lõi của kinh tế thể thao như quản trị kinh doanh, marketing, quản lý tài chính, phát triển thương hiệu và ứng dụng công nghệ còn hạn chế. Điều này dẫn đến thiếu hụt các nhà quản lý có khả năng vận hành tổ chức thể thao theo cơ chế thị trường và khai thác giá trị kinh tế từ các hoạt động thể thao.
Không chỉ vậy, hệ thống đào tạo chưa theo kịp xu hướng phát triển. Các chương trình đào tạo thể thao hiện vẫn tập trung chủ yếu vào giáo dục thể chất và huấn luyện, trong khi các lĩnh vực mới như quản lý thể thao, kinh doanh thể thao, khoa học dữ liệu, truyền thông số và vận hành sự kiện còn chưa được phát triển tương xứng. Sự liên kết giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp còn hạn chế, dẫn đến khoảng cách giữa nội dung đào tạo và nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động.
| Ông Nguyễn Nam Nhân – Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM – cho biết: “Sau sáp nhập TP.HCM sẽ hình thành “tam giác thể thao” để đưa lĩnh vực này trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Trong đó khu vực Bình Dương (cũ) với đầy đủ cơ sở vật chất, thiết chế văn hóa, thể thao dự kiến sẽ là nơi đào tạo phát triển nguồn nhân lực thể thao trong thời gian tới. Chúng tôi kỳ vọng TP.HCM sẽ là nơi huấn luyện đỉnh cao, cung cấp nguồn nhân lực và tổ chức sự kiện thể thao quy mô lớn để từng bước đưa thể thao vươn xa hơn nữa trên đấu trường quốc tế”. |
Để ngành thể thao phát triển và có được nguồn nhân lực chất lượng cao, ông Tài kiến nghị TP.HCM cũng như Việt Nam cần đổi mới chương trình đào tạo theo hướng liên ngành. Cập nhật chương trình đào tạo tích hợp thể thao – kinh tế – công nghệ, tăng cường thực hành và sự tham gia của doanh nghiệp. Bên cạnh đó phát triển hệ thống đào tạo lại và bồi dưỡng bằng cách tổ chức các chương trình nâng cao năng lực cho giảng viên, cán bộ quản lý, huấn luyện viên. Phát triển đào tạo trực tuyến, liên kết quốc tế nhằm nâng cao khả năng tiếp cận và cập nhật tri thức mới.
Đào tạo kỹ năng số
PGS.TS Nguyễn Hoàng Minh Thuận – giảng viên Trường ĐH Sư phạm Thể dục thể thao TP.HCM – cho rằng, TP.HCM là một trong những địa phương có phong trào thể thao mạnh nhất cả nước được kỳ vọng đóng vai trò tiên phong trong lĩnh vực thể thao, đặc biệt trong bối cảnh TP chuẩn bị đăng cai Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026. Tuy nhiên, công tác quản lý thể thao thành tích cao tại TP.HCM vẫn còn nhiều hạn chế. Mức độ ứng dụng công nghệ số còn phân tán, việc thu thập và phân tích dữ liệu chủ yếu thực hiện thủ công, cùng với sự xuống cấp của nhiều cơ sở hạ tầng thể thao. Một trong những giải pháp để khắc phục hạn chế này là đầu tư trang thiết bị, cơ sở hạ tầng để phục vụ thể thao. Cùng với đó cần có chương trình tái đào tạo kỹ năng số cho huấn luyện viên. Các khóa đào tạo bắt buộc cần được thiết kế riêng cho đội ngũ huấn luyện viên truyền thống. Mục tiêu không phải là biến họ thành lập trình viên mà là rèn luyện tư duy đọc hiểu dữ liệu và ứng dụng công nghệ một cách hiệu quả. Bên cạnh đó kiến tạo sự tin tưởng từ vận động viên, cam kết dữ liệu chỉ phục vụ mục đích duy nhất là bảo vệ sức khỏe và tối ưu hóa thành tích của họ, tuyệt đối không dùng làm công cụ trừng phạt, qua đó khuyến khích sự tự nguyện tham gia của vận động viên.
Hồ Trinh
Bình luận (0)