Không còn bộ hồ sơ giấy dày cộm, chỉ cần vài thao tác trên điện thoại là mọi thủ tục hành chính đã hoàn thành. Có thể nói quá trình giải quyết thủ tục hành chính tại TP.HCM đang thay đổi mạnh mẽ nhờ chuyển đổi số. Không chỉ giúp rút ngắn thời gian xử lý, mô hình này còn từng bước thay đổi cách người dân, doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ công.
Dịch vụ công trực tuyến dần thay đổi thói quen người dân
Những buổi sáng đầu tuần tại bộ phận một cửa ở nhiều phường, xã tại TP.HCM giờ đây không còn cảnh chen chúc như trước; thay vào đó là các quầy tiếp nhận thưa người hơn. Những người đến đây phần đông là người lớn tuổi, họ đến để hỏi cách nộp hồ sơ trực tuyến. Một thay đổi nhỏ nhưng phản ánh bước chuyển lớn của bộ máy hành chính TP – từ trực tiếp sang trực tuyến, từ giấy tờ sang dữ liệu số.
Sau gần một năm triển khai mô hình chính quyền hai cấp gắn với chuyển đổi số, công tác tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính tại TP.HCM đã ghi nhận những chuyển biến rõ rệt, theo hướng hiện đại, minh bạch và đặt người dân, doanh nghiệp vào vị trí trung tâm phục vụ.
Điểm thay đổi cốt lõi nằm ở việc TP từng bước rời bỏ phương thức xử lý thủ công, chuyển sang vận hành trên môi trường số. Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính được triển khai thống nhất toàn địa bàn, kết nối với Cổng dịch vụ công quốc gia và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, tạo nên một “trục xương sống” cho quá trình tiếp nhận, xử lý và trả kết quả hồ sơ.
Việc liên thông dữ liệu và tự động hóa quy trình giúp cắt giảm đáng kể các khâu trung gian. Nhiều thủ tục trước đây phải qua nhiều bước xác nhận, nay được rút gọn chỉ còn vài thao tác trên hệ thống. Đặc biệt, TP.HCM đã triển khai thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính đối với 100% thủ tục đủ điều kiện. Điều này đồng nghĩa với việc người dân không còn bị ràng buộc bởi nơi cư trú khi thực hiện thủ tục, một thay đổi mang tính bước ngoặt trong cải cách hành chính.
Trong bức tranh chung ấy, dịch vụ công trực tuyến nổi lên như một điểm sáng rõ nét. Hiện TP.HCM đã cung cấp 1.636 thủ tục hành chính toàn trình trên môi trường mạng, chiếm hơn 80% tổng số thủ tục. Không chỉ dừng ở con số, điều quan trọng hơn là thói quen của người dân đang dần thay đổi.
Tăng tốc xử lý hồ sơ nhờ số hóa dữ liệu
Không chỉ người dân, doanh nghiệp cũng hưởng lợi từ sự thay đổi này.
Anh Trần Minh Quân – đại diện một doanh nghiệp nhỏ tại phường Tăng Nhơn Phú – cho biết: “Việc tích hợp tài khoản định danh điện tử giúp doanh nghiệp theo dõi hồ sơ dễ dàng hơn. Trước đây phải gọi điện hỏi từng nơi, giờ chỉ cần đăng nhập là biết hồ sơ đang ở bước nào. Điều này giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch công việc”.
Thống kê cho thấy hiệu quả của quá trình chuyển đổi số không chỉ nằm ở cảm nhận mà còn thể hiện rõ qua các con số. Tổng số hồ sơ tiếp nhận tại TP.HCM đạt hơn 4,28 triệu, trong đó hồ sơ trực tuyến chiếm hơn 3,26 triệu, tương đương khoảng 76%.
Không chỉ tăng về số lượng, chất lượng giải quyết hồ sơ cũng được cải thiện đáng kể. Trong hơn 4,12 triệu hồ sơ đã giải quyết, có trên 4,04 triệu hồ sơ được xử lý trước hạn, tỷ lệ trễ hạn chỉ ở mức rất thấp. Đây là kết quả của việc tái cấu trúc quy trình, cắt giảm thủ tục không cần thiết và tận dụng dữ liệu dùng chung thay vì yêu cầu người dân cung cấp lại nhiều lần.
Một điểm đáng chú ý khác là việc đẩy mạnh số hóa hồ sơ và tái sử dụng dữ liệu. Hiện tỷ lệ số hóa hồ sơ và cấp kết quả điện tử của TP đạt trên 91%, trong khi tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu đạt trên 92%. Điều này không chỉ giúp giảm thời gian xử lý mà còn hạn chế sai sót, giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp.
Anh Lê Văn Tài – một lao động tự do tại phường Dĩ An – kể: “Tôi từng làm lại giấy tờ cá nhân, trước đây phải photo rất nhiều thứ. Lần gần đây, nhiều thông tin đã có sẵn trên hệ thống, chỉ cần kiểm tra lại là xong. Những người không rành công nghệ như tôi lúc đầu hơi lúng túng, nhưng được cán bộ hướng dẫn nên cũng quen dần”.
Sự thay đổi trong cách phục vụ cũng góp phần nâng cao mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp. Theo Bộ chỉ số phục vụ, TP.HCM đạt mức hài lòng 99,44% vào cuối năm 2025 và đạt 100% trong những tháng đầu năm 2026.
Chuyển đổi số cần đi cùng hỗ trợ người dân
Có thể nhận thấy, quá trình chuyển đổi số không phải không có những “điểm gợn”. Một số người dân lớn tuổi vẫn gặp khó khăn khi tiếp cận dịch vụ trực tuyến, đặc biệt là những thủ tục yêu cầu thao tác nhiều bước. Ngoài ra, sự chưa đồng bộ giữa một số hệ thống của bộ, ngành Trung ương đôi khi khiến quá trình liên thông dữ liệu bị gián đoạn, phát sinh lỗi kỹ thuật.
Bà Nguyễn Thị Lan – 62 tuổi, ngụ phường Long Trường – cho biết: “Tôi không quen dùng điện thoại thông minh nên vẫn phải ra phường nhờ cán bộ hỗ trợ. Nếu có người hướng dẫn cụ thể hơn hoặc có chỗ hỗ trợ riêng cho người lớn tuổi thì sẽ dễ hơn. Dù vậy, tôi thấy thủ tục giờ nhanh hơn trước rất nhiều”.
Thực tế này cho thấy, bên cạnh việc đầu tư hạ tầng và công nghệ, yếu tố con người vẫn đóng vai trò then chốt trong quá trình chuyển đổi. Việc hỗ trợ, hướng dẫn người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến cần được chú trọng hơn.
TP.HCM hiện đang tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan để hoàn thiện hệ thống theo hướng ổn định, thông suốt và thân thiện hơn với người sử dụng.
Từ những thay đổi đã và đang diễn ra, có thể thấy cải cách hành chính tại TP.HCM không còn dừng ở việc “rút ngắn quy trình” mà đang chuyển sang một giai đoạn mới: tái định hình cách thức phục vụ. Khi dữ liệu trở thành nền tảng, công nghệ trở thành công cụ và người dân thực sự trở thành trung tâm thì mỗi thủ tục hành chính không chỉ là một quy trình xử lý mà còn là một trải nghiệm dịch vụ. Và chính từ những trải nghiệm đó, niềm tin của người dân vào bộ máy hành chính đang dần được củng cố – một yếu tố quan trọng không thể đo đếm hoàn toàn bằng con số, nhưng lại quyết định sự bền vững của mọi cải cách.
Thương Nguyên
Bình luận (0)