Từ nay đến năm 2030, TP.HCM cần bổ sung gần 34.000 giáo viên để đáp ứng tốc độ tăng trường lớp và mục tiêu 300 phòng học/10.000 dân trong độ tuổi đi học. Trong bối cảnh nhiều môn học rơi vào tình trạng “khát” nguồn tuyển, ngành giáo dục thành phố đang triển khai hàng loạt giải pháp từ đổi mới cơ chế tuyển dụng, đặt hàng đào tạo đến xây dựng chính sách đãi ngộ nhằm giải bài toán thiếu giáo viên kéo dài nhiều năm qua.
Áp lực thiếu giáo viên ngày càng lớn
Năm học 2025-2026, qua 2 đợt tuyển dụng gồm tuyển dụng đợt 1 và tuyển dụng bổ sung, TP.HCM đã tuyển được 4.594 giáo viên, đạt tỷ lệ 80,67% so với nhu cầu. Tuy nhiên, toàn thành phố hiện vẫn còn thiếu 731 giáo viên theo nhu cầu thực tế của các cơ sở giáo dục.
Những bộ môn thiếu giáo viên nhiều nhất tiếp tục là tin học, công nghệ, mỹ thuật, âm nhạc và tổng phụ trách Đội ở bậc tiểu học, THCS. Đây đều là những vị trí có nhu cầu tuyển dụng cao nhưng số lượng ứng viên dự tuyển rất ít, thậm chí có nơi không có hồ sơ đăng ký.
Theo Sở GD-ĐT TP.HCM, nguyên nhân thiếu giáo viên xuất phát từ nhiều yếu tố. Trong đó, nguồn tuyển ở nhiều bộ môn đã gần như cạn kiệt trong khi Chương trình giáo dục phổ thông 2018 yêu cầu tăng cường các môn học phát triển năng lực, kỹ năng và giáo dục toàn diện cho học sinh.
Ngoài ra, một bộ phận sinh viên tốt nghiệp sư phạm không lựa chọn vào trường công lập mà chuyển sang khu vực tư thục hoặc doanh nghiệp do thu nhập và cơ hội nghề nghiệp hấp dẫn hơn. Đặc biệt với các môn tin học, công nghệ hay ngoại ngữ, sinh viên có nhiều lựa chọn việc làm ngoài ngành giáo dục với mức lương cao hơn đáng kể.
Trong khi đó, TP.HCM là địa phương có tốc độ tăng dân số cơ học rất cao. Mỗi năm, thành phố tăng thêm hàng chục nghìn học sinh, kéo theo nhu cầu mở rộng mạng lưới trường lớp liên tục. Riêng năm học 2026-2027 thành phố có 70 dự án trường học mới được đưa vào sử dụng, gồm 66 dự án từ nguồn ngân sách và 4 dự án xã hội hóa sẽ được đưa vào sử dụng, với 1.251 phòng học được xây mới trong đó có 1.010 phòng được tăng thêm.
Việc tăng nhanh số lượng phòng học khiến áp lực tuyển dụng giáo viên ngày càng lớn. Theo tính toán của ngành giáo dục thành phố, để đáp ứng chỉ tiêu 300 phòng học/10.000 dân trong độ tuổi đi học vào năm 2030, TP.HCM cần bổ sung tổng cộng 33.695 giáo viên ở tất cả các cấp học. Con số này cho thấy quy mô tuyển dụng giáo viên của TP.HCM trong 5 năm tới sẽ rất lớn.
Năm nay cũng là năm đầu tiên Sở GD-ĐT TP.HCM trực tiếp tổ chức tuyển dụng giáo viên toàn thành phố cho tất cả các bậc học từ mầm non, tiểu học, THCS, THPT đến giáo dục thường xuyên. Trước đây, việc tuyển dụng giáo viên mầm non, tiểu học và THCS do UBND quận, huyện và TP.Thủ Đức thực hiện. Việc tập trung đầu mối tuyển dụng được kỳ vọng sẽ giúp thành phố chủ động hơn trong điều tiết nguồn nhân lực, hạn chế tình trạng nơi thừa, nơi thiếu giáo viên cục bộ.
Ở bậc mầm non, tình trạng thiếu giáo viên cũng diễn ra kéo dài do áp lực công việc cao, thời gian làm việc dài trong khi thu nhập chưa tương xứng. Không ít giáo viên nghỉ việc hoặc chuyển sang lĩnh vực khác sau vài năm công tác.
Hiệu trưởng một trường tiểu học tại khu vực Thủ Đức cũ cho biết nhiều năm nay nhà trường luôn thiếu giáo viên âm nhạc, công nghệ vì tuyển không được. Hiện nay, giáo viên nhiều môn đồng thời là giáo viên chủ nhiệm đang phụ trách giảng dạy luôn 2 bộ môn này. “Chương trình mới yêu cầu tăng cường các hoạt động trải nghiệm, giáo dục nghệ thuật, ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ nhằm hướng đến phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực học sinh, nhưng nguồn tuyển các môn này rất ít, nhiều năm liền trường đều không tuyển dụng được. Từ đó cũng ảnh hưởng đến việc xây dựng chiến lược giáo dục của nhà trường”.
Hiệu trưởng này cho biết, năm học 2026-2027 nhà trường tiếp tục cần bổ sung giáo viên dạy nhiều môn và giáo viên các môn đặc thù. Nhà trường mong thành phố có thêm chính sách thu hút giáo viên trẻ, nhất là hỗ trợ về thu nhập và cơ hội phát triển nghề nghiệp để giữ chân đội ngũ lâu dài.
Tương tự, hiệu trưởng một trường THCS tại huyện Bình Chánh cũ cũng cho biết hiện nay nhiều giáo viên phải kiêm nhiệm hoặc dạy vượt định mức do trường đang thiếu giáo viên mỹ thuật, công nghệ. Nhà trường rất mong sớm tuyển đủ giáo viên để giảm áp lực cho đội ngũ hiện hữu và nâng cao chất lượng dạy học.
“Mong muốn lớn nhất của các trường hiện nay là có nguồn tuyển ổn định và cơ chế tuyển dụng linh hoạt hơn để chủ động bổ sung giáo viên trước năm học mới”, hiệu trưởng này chia sẻ thêm.
Đổi mới cơ chế tuyển dụng, tăng đãi ngộ để hút giáo viên
Để giải quyết bài toán thiếu giáo viên, Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết ngành giáo dục đã xây dựng 6 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm đảm bảo đủ nguồn nhân lực đứng lớp gần 34.000 giáo viên đến năm 2030.
Giải pháp đầu tiên là đẩy mạnh đặt hàng đào tạo với các trường sư phạm và các cơ sở đào tạo chuyên ngành như mỹ thuật, nhạc viện, kiến trúc nhằm chủ động nguồn giáo viên cho các môn đang thiếu hụt. Theo ngành giáo dục thành phố, việc đặt hàng đào tạo sẽ giúp TP.HCM có nguồn tuyển ổn định, phù hợp nhu cầu thực tế thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn sinh viên tốt nghiệp chung của cả nước. Đặc biệt, thành phố ưu tiên đào tạo giáo viên cho các môn tin học, nghệ thuật và ngoại ngữ – những lĩnh vực đang rất khó tuyển dụng.
Song song đó, TP.HCM sẽ vận dụng Nghị quyết 248/2025 để đổi mới cơ chế tuyển dụng giáo viên. Theo đó, Giám đốc Sở GD-ĐT được trao thẩm quyền trực tiếp trong công tác tuyển dụng, điều động và phân bổ giáo viên trên toàn địa bàn. Nguồn tuyển cũng được mở rộng, không phân biệt nơi thường trú hay cơ sở đào tạo. Điều này giúp thành phố có thêm cơ hội thu hút giáo viên từ các địa phương khác.
Ngành giáo dục thành phố cũng xây dựng quy chế điều động, thuyên chuyển giáo viên theo hướng linh hoạt hơn. Các mô hình dạy liên trường, liên cụm và dạy học trực tuyến sẽ được triển khai để điều tiết nhân sự ở các môn đặc thù. Ví dụ, một giáo viên âm nhạc hoặc tin học có thể phụ trách giảng dạy tại nhiều trường trong cùng khu vực thay vì chỉ cố định ở một trường như trước đây. Giải pháp này được xem là phù hợp trong bối cảnh nguồn tuyển còn hạn chế.
Một trong những giải pháp được đánh giá quan trọng nhất là hoàn thiện đề án đãi ngộ đặc thù cho các môn khó tuyển như tiếng Anh, tin học, nghệ thuật. Theo đó, TP.HCM dự kiến xây dựng các chính sách hỗ trợ nhằm tăng sức hút cho nghề giáo, nhất là với giáo viên trẻ có năng lực. Thành phố cũng hướng đến chính sách trọng dụng nhân tài, tạo cơ hội phát triển nghề nghiệp và môi trường làm việc tốt hơn cho giáo viên.
Hiệu trưởng một trường học tại trung tâm TP.HCM nhìn nhận, để giải quyết tận gốc tình trạng thiếu giáo viên, bên cạnh tuyển dụng cần đặc biệt chú trọng chính sách giữ chân đội ngũ. Do đó, ngoài lương và phụ cấp, thành phố cần nghiên cứu thêm các chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội, đào tạo nâng chuẩn, bồi dưỡng chuyên môn và chăm lo đời sống tinh thần cho giáo viên. Bên cạnh đó, việc giảm áp lực hành chính, tăng cường ứng dụng công nghệ và xây dựng môi trường làm việc tích cực cũng là yếu tố quan trọng giúp giáo viên yên tâm công tác.
Khương Yến
Bình luận (0)