Tiếng Anh, vật lý và các tổ hợp liên quan đến nhóm ngành kỹ thuật – công nghệ vẫn áp đảo lựa chọn của học sinh lớp 12 tại TP.HCM trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, phản ánh rõ định hướng nghề nghiệp của học sinh đô thị lớn trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi nhanh.
Tổ hợp có tiếng Anh tiếp tục dẫn đầu
Khác với những năm trước khi học sinh thường cân nhắc giữa “dễ học” và “dễ xét tuyển”, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 cho thấy học sinh TP.HCM đang có xu hướng ưu tiên lựa chọn các môn có lợi thế cho định hướng nghề nghiệp dài hạn trong tổ hợp môn thi tốt nghiệp. Tại Trường THPT Gia Định (phường Thạnh Mỹ Tây), tiếng Anh và vật lý tiếp tục là hai môn dẫn đầu với lần lượt 666 và 507 học sinh lựa chọn trong tổng số 858 học sinh lớp 12 được khảo sát. Các môn xã hội như lịch sử, địa lý hay giáo dục kinh tế và pháp luật có số lượng học sinh đăng ký khá khiêm tốn. Thầy Tô Lâm Viễn Khoa (Phó Hiệu trưởng nhà trường) cho biết, tổ hợp tiếng Anh – vật lý hiện chiếm hơn 40% số lựa chọn của học sinh. Theo thầy Khoa, điều này cho thấy sức hút ngày càng lớn của tổ hợp A01 trong xét tuyển đại học. “Các ngành công nghệ, kỹ thuật, kinh tế hiện đều ưu tiên tổ hợp có tiếng Anh. Trong khi đó, nhiều trường đại học đã giảm dần việc sử dụng tổ hợp A00 nên học sinh có xu hướng chuyển dịch lựa chọn”, thầy Khoa nhận xét.
Không riêng Trường THPT Gia Định, xu hướng này cũng xuất hiện ở nhiều trường THPT khác trên địa bàn thành phố.
Tại Trường THPT Bùi Thị Xuân (phường Bến Thành), tổ hợp tiếng Anh – vật lý có tới 416 học sinh đăng ký, vượt xa các tổ hợp còn lại. Những nhóm môn như lịch sử – công nghệ hay địa lý – công nghệ nông nghiệp hầu như không có học sinh lựa chọn. Riêng tin học không ghi nhận sự lựa chọn của học sinh. Theo thầy Huỳnh Thanh Phú (Hiệu trưởng nhà trường), học sinh TP.HCM có điều kiện tiếp cận ngoại ngữ từ sớm nên thường tự tin hơn khi lựa chọn các tổ hợp có tiếng Anh.
Điều đáng chú ý là xu hướng chọn môn thi của học sinh TP.HCM đang đi ngược với mặt bằng chung tại nhiều tỉnh/thành khác. Theo ghi nhận từ các địa phương phía Bắc, tỷ lệ học sinh lựa chọn nhóm môn khoa học xã hội hiện chiếm ưu thế rõ rệt. Trong khi đó, tại TP.HCM, các môn khoa học tự nhiên vẫn duy trì sức hút lớn đối với học sinh.
Ở Trường THPT Hùng Vương (phường Chợ Lớn), gần 700 học sinh chọn tiếng Anh, hơn 500 em chọn vật lý và 320 em chọn hóa học. Tổ hợp toán – tiếng Anh – vật lý tiếp tục là lựa chọn phổ biến nhất. Trong khi đó, tại Trường THPT Bình Tân (phường Bình Tân), số học sinh chọn vật lý và tiếng Anh đều vượt xa các môn xã hội. Tương tự, Trường THPT Nguyễn Thái Bình (phường Tân Hòa) cũng ghi nhận số học sinh chọn tiếng Anh, vật lý lần lượt là 482 và 448 em, cao nhất trong các môn học sinh chọn thi tốt nghiệp năm nay. Cô Đoàn Thị Thu Hoài (Hiệu trưởng nhà trường) cho hay, học sinh hiện theo dõi rất sát thông tin tuyển sinh đại học cũng như nhu cầu thị trường lao động. “Những ngành liên quan đến kỹ thuật, công nghệ, tài chính, dữ liệu hay logistics đang mở ra nhiều cơ hội việc làm nên học sinh ưu tiên các tổ hợp có lợi thế xét tuyển vào nhóm ngành này”, cô Hoài cho biết.
Không còn chọn theo tâm lý “dễ lấy điểm”
Một điểm khác biệt của năm nay là học sinh không còn quá nặng tâm lý chọn môn “dễ đạt điểm cao” mà bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến khả năng xét tuyển đại học và cơ hội nghề nghiệp sau này.
Phân tích sâu hơn về sự “lội ngược dòng” của học sinh TP.HCM, thầy Huỳnh Thanh Phú nhìn nhận, dù các môn xã hội thường được xem là thuận lợi hơn trong việc đạt điểm khá, giỏi nhưng học sinh vẫn ưu tiên các môn phục vụ trực tiếp cho ngành học tương lai. Điều này cũng lý giải vì sao các tổ hợp có tiếng Anh đang ngày càng chiếm ưu thế.
Thầy Phú cho biết thêm, hiện nay tiếng Anh xuất hiện trong rất nhiều phương thức tuyển sinh của các trường đại học, từ xét điểm thi tốt nghiệp THPT đến đánh giá năng lực, chứng chỉ quốc tế hay tuyển sinh tích hợp. Trong khi đó, nhiều trường đại học giảm dần chỉ tiêu xét tuyển các tổ hợp truyền thống có địa lý hoặc lịch sử khiến học sinh dè dặt hơn khi lựa chọn.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra vào ngày 11 và 12-6. Với quỹ thời gian không còn nhiều, giai đoạn hiện nay được xem là thời điểm then chốt để học sinh ổn định chiến lược ôn tập và hoàn thiện lựa chọn xét tuyển đại học. Từ định hướng lựa chọn môn thi tốt nghiệp THPT của học sinh, các trường THPT tại TP.HCM đang bước vào giai đoạn tăng tốc ôn tập cho học sinh lớp 12. Tại Trường THPT Ngô Quyền (phường Tân Mỹ), nhà trường tổ chức ôn tập miễn phí theo từng nhóm môn lựa chọn. Học sinh được phân loại theo năng lực để giáo viên xây dựng nội dung phù hợp. Lãnh đạo nhà trường nhấn mạnh, mục tiêu hiện nay không chỉ là giúp học sinh ghi nhớ kiến thức mà còn phải rèn kỹ năng làm bài theo định dạng đề thi mới, đặc biệt khi yêu cầu tuyển sinh đại học năm nay là chỉ được xét tuyển khi kết quả tổ hợp môn trên 15 điểm.
Bài toán dài hạn của giáo dục đô thị
Từ xu hướng chọn môn thi tốt nghiệp THPT có thể thấy học sinh TP.HCM đang chịu tác động mạnh từ chuyển động của thị trường lao động và chiến lược phát triển đô thị. Việc nhiều học sinh ưu tiên tiếng Anh và các môn khoa học tự nhiên phần nào phản ánh nhu cầu nhân lực trong các lĩnh vực công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, tài chính quốc tế hay chuyển đổi số.
Tuy nhiên, ông Trần Anh Tuấn (Phó Chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM) lưu ý, các em học sinh không nên chạy theo xu hướng một cách máy móc. Điều quan trọng trong việc lựa chọn môn thi tốt nghiệp THPT và định hướng nghề nghiệp vẫn là lựa chọn phù hợp với năng lực, sở trường và định hướng lâu dài của mỗi em. “Học sinh hiện không chỉ chọn môn để thi tốt nghiệp mà còn tính toán cơ hội nghề nghiệp sau đại học. Để việc chọn môn, định hướng nghề nghiệp của học sinh không theo cảm tính, không chạy theo xu hướng thì công tác hướng nghiệp, tư vấn tuyển sinh cần được các trường THPT triển khai đa dạng, có chiều sâu với nhiều cách thức, có sự phối hợp cả 3 bên từ trường THPT, trường đại học và doanh nghiệp, để làm sao thông qua đó giúp các em nhìn nhận được năng lực của bản thân, chọn một cách phù hợp”, ông Tuấn nhấn mạnh.
Từ kinh nghiệm triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 bậc THPT tại đơn vị, hiệu trưởng một trường THPT trên địa bàn TP.HCM nhìn nhận, để học sinh chọn đúng được môn thi phù hợp trong kỳ thi tốt nghiệp THPT thì công tác tư vấn chọn môn học lựa chọn ngay từ năm học lớp 10 có vai trò đặc biệt quan trọng. “Nhà trường không thể áp đặt, không thể đưa ra những tiêu chí cứng nhắc mang tính cảm tính, thay vào đó cần đa dạng các tổ hợp môn, đẩy mạnh công tác tư vấn, ưu tiên quyền lựa chọn có định hướng của học sinh”, vị hiệu trưởng nói.
Bài, ảnh: Đỗ Yến Hoa
Bình luận (0)