Những ngày đầu tháng 4, khi năm học bước vào giai đoạn cuối và các kỳ nghỉ dài ngày đang đến gần, nhiều trường học tại TP.HCM đã chủ động triển khai các hoạt động giáo dục kỹ năng phòng chống tai nạn, thương tích cho học sinh. Không dừng lại ở các nội dung lý thuyết, các chương trình này được thiết kế theo hướng thực hành, gắn với tình huống thực tế, góp phần nâng cao năng lực tự bảo vệ cho học sinh – một trong những nội dung quan trọng của y tế học đường hiện nay.
Theo ghi nhận, tại Trường THCS Thới Hòa, phường Thới Hòa (quận 11 cũ), gần 1.500 học sinh đã tham gia chuyên đề phòng chống đuối nước với hình thức sinh động, trực quan. Điểm đặc biệt của buổi học là việc đưa mô hình ô tô vào sân trường để mô phỏng tình huống xe rơi xuống nước – một nguy cơ tai nạn tuy không phổ biến nhưng có thể gây hậu quả nghiêm trọng.
Thầy Phạm Văn Miếng, Hiệu trưởng Trường THCS Thới Hòa cho biết việc xây dựng tình huống này xuất phát từ thực tế nhiều vụ tai nạn giao thông liên quan đến xe rơi xuống nước được báo chí phản ánh gần đây. Nhà trường mong muốn trang bị cho học sinh những kỹ năng ứng phó cơ bản trong trường hợp khẩn cấp, giúp các em không rơi vào trạng thái hoảng loạn mà có thể chủ động tìm cách thoát hiểm.
Trong buổi học, học sinh không chỉ lắng nghe hướng dẫn mà còn trực tiếp tham gia thảo luận, đưa ra phương án xử lý. Nhiều ý kiến cho thấy sự hiểu biết và khả năng tư duy tình huống khá tốt. Một số em đề xuất cần giữ bình tĩnh, tháo dây an toàn, di chuyển ra phía sau xe, tận dụng vật cứng để phá kính và thoát ra ngoài. Các phương án như hít sâu trước khi nước tràn vào hoặc ưu tiên người biết bơi thoát ra trước để hỗ trợ người khác cũng được đưa ra.
Những phản hồi tích cực từ học sinh cho thấy hiệu quả của phương pháp giáo dục trải nghiệm trong y tế học đường. Thay vì chỉ truyền đạt kiến thức một chiều, việc để học sinh tham gia vào quá trình xử lý tình huống giúp các em ghi nhớ lâu hơn và có khả năng áp dụng vào thực tế.
Bên cạnh đó, nội dung phòng chống tai nạn giao thông cũng được lồng ghép trong các buổi sinh hoạt. Đại diện lực lượng công an địa phương đã trực tiếp tuyên truyền, hướng dẫn học sinh chấp hành Luật Giao thông, nhận diện các nguy cơ mất an toàn khi tham gia giao thông trong dịp nghỉ lễ kéo dài. Đây là một trong những nội dung quan trọng nhằm giảm thiểu tai nạn thương tích – một vấn đề sức khỏe cộng đồng đáng lưu ý ở lứa tuổi học sinh.
Không chỉ ở bậc THCS, các trường tiểu học cũng đẩy mạnh hoạt động giáo dục kỹ năng phòng chống đuối nước. Tại Trường Tiểu học Phước Thạnh, phường Long Trường (quận 9 cũ), khoảng 1.700 học sinh đã được tham gia tập huấn với sự hỗ trợ của hình ảnh, video minh họa trực quan. Nội dung tập trung vào việc nhận diện các tình huống nguy hiểm như dòng chảy xa bờ, khu vực nước sâu, ao hồ không có rào chắn.
Ở lứa tuổi nhỏ hơn, khả năng tiếp nhận kiến thức được thể hiện thông qua các hành vi cụ thể. Nhiều học sinh cho biết đã biết cách phòng tránh nguy cơ đuối nước ngay trong sinh hoạt gia đình, như úp các vật dụng chứa nước, không chơi gần sông, kênh rạch khi không có người lớn. Một số em còn có ý thức nhắc nhở người thân và bạn bè về các nguy cơ mất an toàn.
Khả năng phản xạ tình huống cũng được chú trọng. Khi phát hiện người gặp nạn dưới nước, học sinh được hướng dẫn không tự ý nhảy xuống cứu mà cần ghi nhớ vị trí, tìm người lớn hỗ trợ và sử dụng các vật dụng sẵn có như cây, phao, dây để hỗ trợ từ trên bờ. Đây là những kỹ năng cơ bản nhưng có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm thiểu rủi ro.
Theo cô Lê Thị Kim Ngân – Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phước Thạnh, đặc thù địa bàn có nhiều kênh rạch nên việc giáo dục kỹ năng phòng chống đuối nước được xác định là nhiệm vụ thường xuyên. Nhà trường không chỉ tổ chức các buổi tập huấn theo chuyên đề mà còn lồng ghép nội dung này trong các hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt dưới cờ để tạo sự nhắc nhớ liên tục cho học sinh.
Từ góc độ phụ huynh, việc nhà trường chú trọng giáo dục kỹ năng sống cũng tạo sự yên tâm nhất định. Nhiều phụ huynh cho biết con em họ có thể kể lại chi tiết những nội dung đã được học, thậm chí chủ động áp dụng vào sinh hoạt hằng ngày. Điều này cho thấy vai trò của trường học không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức học thuật mà còn góp phần hình thành thói quen, hành vi an toàn cho trẻ.
Trong bối cảnh tai nạn thương tích ở trẻ em vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng, việc đẩy mạnh giáo dục kỹ năng phòng tránh trong trường học là yêu cầu cấp thiết. Các hoạt động này cần được duy trì thường xuyên, có hệ thống và phù hợp với từng lứa tuổi, nhằm xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện.
Thực tế cho thấy, khi được trang bị kiến thức và kỹ năng từ sớm, học sinh có thể chủ động hơn trong việc bảo vệ bản thân và hỗ trợ người khác. Đây cũng là mục tiêu cốt lõi của công tác y tế học đường: không chỉ chăm sóc sức khỏe mà còn phòng ngừa rủi ro, hình thành ý thức sống an toàn cho thế hệ trẻ.
Sự phối hợp giữa nhà trường, lực lượng chức năng và gia đình được xem là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả của các chương trình này. Khi mỗi bên cùng tham gia, việc giáo dục kỹ năng sống sẽ không còn mang tính phong trào mà trở thành một phần tự nhiên trong quá trình phát triển của học sinh.
Trong hành trình xây dựng trường học an toàn, những tiết học kỹ năng như vậy chính là “phao cứu sinh” đúng nghĩa – không chỉ giúp học sinh ứng phó với tình huống nguy hiểm, mà còn góp phần hình thành nền tảng sức khỏe và ý thức phòng ngừa lâu dài.
Thương Nguyên
Bình luận (0)