Dù cải lương không còn huy hoàng như thập niên trước, nhưng vì mê bộ môn nghệ thuật này, mong muốn cái hồn dân tộc được lưu giữ, bảo tồn nên nhiều người đã không ngại khó khăn, âm thầm thực hiện những dự án để thu hút khán giả. Trong số đó phải kể đến TS. Đào Lê Na (sinh năm 1986, Trưởng bộ môn Sáng tác và Phê bình sân khấu – điện ảnh, Khoa Văn học, Trường ĐH KHXH&NV TP.HCM).
TS. Đào Lê Na (bìa trái) cùng các nghệ sĩ tham gia dự án “Tiếp bước trăm năm”
Đào tạo khán giả cải lương
TS. Đào Lê Na cũng chính là thành viên sáng lập và điều hành dự án Phát triển nghệ thuật và sáng tạo dành cho cộng đồng – YUME Art Project. Nhận thấy cải lương hiện đại đã có nhiều thay đổi và đang dần bị lãng quên trước những dòng nhạc mới và thời đại công nghệ số. Để các bạn trẻ có ý thức giữ gìn và bảo vệ di sản văn hóa dân tộc, giúp cải lương thích nghi với thời đại mới và tiếp tục được lan tỏa, từ năm 2016, TS. Na đã có ý định thực hiện dự án “Cải lương và bạn trẻ”. Tuy nhiên do quá bận rộn với công việc giảng dạy và điều hành một số dự án khác nên cho đến ngày 13-1-2019, nhờ sự giúp đỡ của một người bạn tên Bùi Thiên Huân (đạo diễn, biên kịch, diễn viên sân khấu) cô mới có cơ hội cho ra mắt dự án nhưng với tên gọi “Tiếp bước trăm năm” nhằm truyền dạy cải lương miễn phí cho bạn trẻ từ 9 đến 19 tuổi.
TS. Na bộc bạch: “Trước đó, tôi từng tổ chức dự án nhỏ về cải lương cùng NSND Bạch Tuyết với mục đích truyền tình yêu, kinh nghiệm nghề với hậu bối. Đó là “Cải lương – thưởng thức, trải nghiệm” và dự án “Diễn kịch một mình”. Sau khóa này tôi mới nhận ra, khâu đào tạo khán giả – người thưởng thức cải lương cũng quan trọng không kém nghệ sĩ trình diễn bởi họ mới là người giúp cải lương được lưu truyền, được lan tỏa. Sau đó, tôi quyết định phát triển dự án song song giữa việc đào tạo, truyền kinh nghiệm cho người làm nghề và cả người nghe, thưởng thức”.
Theo TS. Na, dự án đào tạo 2 lớp học: Lớp thưởng thức cải lương (do TS. Lê Hồng Phước – người có nhiều năm nghiên cứu về cải lương giảng dạy) và lớp trải nghiệm cải lương (do thầy Huỳnh Khải – Khoa Âm nhạc dân tộc, Nhạc viện TP.HCM cùng đạo diễn Trương Văn Trí – Trường ĐH Sân khấu Điện ảnh TP.HCM đảm nhận). Ở lớp học thứ nhất dành cho bạn trẻ yêu thích cải lương nhưng không có giọng hát phù hợp để đi theo con đường ca hát chuyên nghiệp. Các em được học về ngôn ngữ cải lương và lịch sử cải lương. Còn ở lớp học thứ hai chỉ giới hạn 20 học viên. Lớp này buộc các em phải có giọng hát phù hợp để đi theo con đường ca hát chuyên nghiệp. Tại đây, các em được học về những kỹ thuật âm nhạc cải lương và diễn xuất, phát huy hết khả năng của học viên.
“Có những người hiểu và chia sẻ với dự án này, nhưng cũng có những người nhìn mọi việc theo hướng tiêu cực nhưng quan trọng hơn hết, chúng tôi hiểu mình đang làm gì. Sau 100 năm, cải lương sẽ mang diện mạo mới hơn và người trẻ ít nhiều sẽ có trách nhiệm phải giữ gìn, phát huy” – TS. Na bày tỏ.
“Vai diễn đầu đời” mang hơi thở thời đại
Sau gần 6 tháng được học tập, truyền dạy kinh nghiệm bởi các nghệ sĩ gạo cội trong làng cải lương, vừa qua, các bạn học viên trẻ đã có buổi tổng kết khóa học đặc sắc, ấn tượng bằng vở cải lương có tên “Vai diễn đầu đời”. Có thể nói, đây là vở cải lương được viết mới hoàn toàn dành cho những người trẻ, là tiếng nói của họ về những vấn đề trong chính thời đại mà mình đang sống.
|
Cảnh trong “Vai diễn đầu đời” “Muốn được yêu thích và tiếp tục phát triển, cải lương phải nói lên tiếng nói của thời đại và nhất là tiếng nói của các bạn trẻ. Các cô chú từng một thời huy hoàng của cải lương nay đã lớn tuổi, và mình cần xây dựng một đội ngũ kế thừa, và để có đội ngũ đó thì phải tìm. Ví dụ về giọng hát phải tìm các bạn còn bé, từ lúc 9 tuổi” -TS. Đào Lê Na chia sẻ. |
Câu chuyện xảy ra vào thời điểm Ngọc Hân về nước năm lớp 11. Cô nhanh chóng trở thành tâm điểm của lớp 11A2 vì xinh đẹp, học giỏi, lễ phép. Cũng trong lúc này, trên mạng xã hội lan truyền thông tin: có một con robot trí tuệ nhân tạo xuất hiện và trà trộn vào các trường THPT để đánh cắp dữ liệu. Robot này giống hệt con người, khó nhận biết được. Vì đố kị với Ngọc Hân, một số bạn trong lớp suy xét, tìm hiểu và nghi ngờ Ngọc Hân chính là robot. Để chứng minh, các bạn bắt em làm thơ, ca hát cải lương… cuối cùng Ngọc Hân cũng trải qua được những thách đố của bạn, hoàn thành vai diễn. Vở diễn có sự hòa quyện giữa hơi thở hiện đại và sự hoài cổ cùng với sự biểu diễn duyên dáng của các “nghệ sĩ nghiệp dư” đã hoàn toàn chinh phục được khán giả qua những cung bậc cảm xúc: buồn, vui, xúc động… lẫn lộn.
Trên cương vị là cố vấn cho dự án, NSND Bạch Tuyết rất hài lòng với thành quả mà các bạn đã đạt được: “Nghệ thuật cải lương không thể nói ai hay ai dở mà chỉ cần có đam mê và sự trân trọng đúng mức thì mọi người sẽ hát và hát rất dễ thương. Tôi xem và tập với các bạn thì thấy các bạn rất dễ thương và tự hào khi lớp trẻ ngày nay vẫn còn quan tâm đến cải lương. Đây là một điều rất đặc biệt của đất nước mình, đặc biệt của người trẻ Việt Nam hiện nay. Dự án “Tiếp bước trăm năm” không phải là điểm khởi đầu hay kết thúc mà là một sự tiếp nối và các bạn trẻ có thể nắm tay nhau để giữ gìn, phát huy”.
Bài, ảnh: Hồ Trinh
Bình luận (0)