Bánh mì không chỉ là món ăn mà còn là “đại sứ” mang hồn cốt văn hóa Việt ra thế giới, góp phần đưa hình ảnh TP.HCM cũng như Việt Nam đến khách du lịch trong và ngoài nước. Để hành trình này vươn xa, chúng ta cần một chiến lược bài bản, từ việc chuẩn hóa chất lượng, đảm bảo vệ sinh đến việc xây dựng thương hiệu quốc gia. Khi mỗi ổ bánh mì đều kể một câu chuyện về sự sáng tạo và lòng hiếu khách, nó sẽ trở thành cầu nối bền vững thu hút du khách toàn cầu tìm đến Việt Nam.
Di sản văn hóa ẩm thực
Tại tọa đàm khoa học “Bánh mì Việt Nam: Từ giá trị di sản ẩm thực đến định vị thương hiệu toàn cầu”, TS. Nguyễn Phước Hiền – Trưởng ban Đào tạo, Hiệp hội Du lịch TP.HCM – khẳng định, bánh mì đã trở thành một trong những ký ức không thể quên đối với người Việt Nam. Theo ông, sức sống bền bỉ của chiếc bánh mì đến từ một quá trình truyền nghề tự nhiên qua nhiều thế hệ, một hành trình tiếp nối và sáng tạo liên tục kể từ khi baguette Pháp đặt chân vào Việt Nam. Điều đặc biệt là trong suốt hành trình đó, mỗi thế hệ không chỉ tiếp thu mà còn không ngừng cải biên để chiếc bánh phù hợp hơn với khẩu vị và đời sống địa phương.
Bà Trần Thị Hiền Minh – Phó Chủ tịch Liên Chi hội Bánh Việt Nam – nhìn nhận, bánh mì Việt Nam đã hội tụ đủ điều kiện để trở thành một di sản văn hóa ẩm thực mang tầm quốc gia. Bánh mì của chúng ta phản ánh sự giao thoa văn hóa của phương Đông và phương Tây, đồng thời sáng tạo được một phiên bản đặc biệt riêng, gắn liền với đời sống văn hóa đường phố. Đây chính là nền tảng để bánh mì Việt trở thành một “đại sứ văn hóa”, giống như cách sushi gắn liền với hình ảnh Nhật Bản hay kimchi đại diện cho Hàn Quốc trên bản đồ ẩm thực thế giới.
Nhà nghiên cứu văn hóa Nhâm Hùng chỉ ra một góc nhìn thú vị về bí quyết hấp dẫn cốt lõi của bánh mì Việt: chính là phần vỏ mỏng, giòn, xốp và rỗng ruột. Theo ông, đây là một sự cải biên tinh tế mà người Việt đã dày công sáng tạo để tối ưu không gian chứa nhân bánh. Tính mở của văn hóa Việt còn thể hiện sinh động qua sự đa dạng của phần nhân, từ thịt, chả, pate, rau thơm đến đồ chua. Hơn nữa, sự khác biệt theo vùng miền, từ Hà Nội, Huế, Hội An đến TP.HCM đã tạo ra một “bản đồ hương vị” phong phú, đủ sức chiều lòng nhiều đối tượng thực khách khác nhau trên khắp thế giới. Bánh mì Việt có phần vỏ mỏng, giòn, xốp và rỗng ruột. Theo nhà nghiên cứu Nhâm Hùng, đây là một sự cải biên tinh tế của người Việt nhằm tạo không gian chứa nhân bánh độc đáo.
Thay đổi nhân để phù hợp với du khách
Bánh mì hấp dẫn nhưng đối với những thị trường có đặc thù tôn giáo và văn hóa riêng biệt, đặc biệt là khách du lịch Ấn Độ và các quốc gia Hồi giáo thì bánh mì chưa “ghi điểm”. Để bánh mì phù hợp với từng dòng khách du lịch, PGS.TS Phan Anh Tú – Trưởng khoa Văn hóa học, Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG TP.HCM – đề xuất chiến lược “giữ vỏ, đổi nhân”. “Bánh mì Việt nên giữ lại cấu trúc vỏ bánh giòn xốp đặc trưng của Việt Nam, yếu tố tạo nên bản sắc và sức hấp dẫn riêng, nhưng thay đổi phần nhân cho phù hợp với địa phương, chẳng hạn như nhân cà ri hoặc thịt chuẩn Halal khi hướng đến thị trường Hồi giáo. Đây chính là sự linh hoạt giúp bánh mì Việt Nam có thể vươn ra toàn cầu”, PGS.TS Tú chia sẻ.
| Ở tầm chiến lược vĩ mô, các chuyên gia đã đề xuất nhiều giải pháp đáng chú ý, như xây dựng bộ tiêu chuẩn nhận diện cho bánh mì Việt Nam, thiết lập “Ngày Bánh mì Việt Nam” như một sự kiện thường niên có tầm ảnh hưởng quốc gia, và điều chỉnh “Lễ hội Bánh mì Việt Nam” để ngày càng chuyên nghiệp hơn, trở thành một thương hiệu sự kiện đặc thù gắn với du lịch không chỉ tại TP.HCM mà lan rộng ra cả nước. |
Về chiến lược thương hiệu và chuỗi giá trị, bà Trần Thị Hiền Minh – Phó Chủ tịch Liên Chi hội Bánh Việt Nam – đề xuất cần xây dựng chuỗi giá trị đồng bộ từ nguyên liệu, sản xuất đến phân phối, song song với những chiến lược phát triển ở tầm ngành để bảo đảm thị trường bền vững. Riêng những công thức gia truyền của từng cơ sở, bà xem đó là giá trị cần bảo tồn chứ không phải rào cản, và việc chuẩn hóa phải bảo đảm không xóa đi những khác biệt tạo nên sức hấp dẫn độc đáo của từng thương hiệu bánh mì.
Bên cạnh câu chuyện thị trường và thương hiệu, các chuyên gia đều nhất trí rằng đào tạo chính là chìa khóa then chốt. Để bánh mì trở thành một sản phẩm du lịch có sức cạnh tranh quốc tế, cần ưu tiên trang bị kiến thức văn hóa cho đội ngũ hướng dẫn viên và những người làm du lịch. Chỉ khi hiểu sâu về giá trị văn hóa ẩn chứa trong từng ổ bánh, họ mới có thể truyền tải những câu chuyện ấy một cách sinh động và đủ sức chạm đến cảm xúc của du khách quốc tế. Đồng thời, việc đào tạo nghề làm bánh mì cần được thực hiện bài bản, có hệ thống hơn. Hiện nay, nhiều cơ sở vẫn sản xuất theo lối gia truyền, thiếu sự chuẩn hóa về công thức và quy trình. Đây là trở ngại lớn khi muốn nhân rộng thương hiệu và mở chuỗi tại thị trường nước ngoài.
Vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm cũng được các chuyên gia đặt ra như một điều kiện không thể bỏ qua. Là thức ăn đường phố phổ biến, bánh mì cần được kiểm soát chặt chẽ về chất lượng và an toàn thực phẩm trong toàn bộ quá trình chế biến, nhất là khi hướng đến thị trường quốc tế với những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe.
Hồ Trinh
Bình luận (0)