Để có được bài múa hay, hấp dẫn khán giả, ngoài sự cố gắng, nỗ lực tập luyện của những vũ công thì người biên đạo múa là yếu tố quyết định. Bởi họ chính là người lên ý tưởng, tìm tòi, sáng tạo để biên đạo cho tiết mục của mình. Cái nghề tưởng chừng giản đơn nhưng đằng sau đó là những câu chuyện mà không phải ai cũng biết.
Tiết mục “Tìm về” của biên đạo trẻ Trần Hoàng Huy tại vòng sơ khảo cuộc thi “Tài năng trẻ Biên đạo múa toàn quốc năm 2019”
Tâm sự của người trẻ với nghề biên đạo múa
Hiện nay, nghề biên đạo múa được rất nhiều bạn trẻ yêu thích. Công việc này có thời gian linh động, các bạn có thể tận dụng thời gian rảnh để làm thêm, kiếm thêm thu nhập trang trải cuộc sống. Tuy nhiên với những người yêu nghề, dành hết tâm huyết để theo đuổi đam mê thì lại khác. Bài múa của họ không chỉ để kiếm tiền mà còn làm sao để làm rung động trái tim người thưởng thức.
Biên đạo trẻ Trần Hoàng Huy (Trung tâm Văn hóa TP.Châu Đốc, An Giang) cho biết mình tập tành theo nghề từ năm học lớp 6. Đến nay, kinh nghiệm có phần dày dặn nhưng đứng trước thời đại công nghệ số đã tác động không nhỏ đến nghề nghiệp của Huy. “Khán giả bây giờ thích chạy theo cái mới, cái lạ, do đó đòi hỏi người làm nghệ thuật như chúng tôi phải đổi mới để đáp ứng nhu cầu người thưởng thức. Tôi thường biên đạo các tiết mục múa truyền thống, mang âm hưởng dân tộc hoặc nói về tục thờ cúng ở địa phương mình như là cách để bảo tồn, giữ gìn nét đẹp truyền thống. Nhưng với thị hiếu đó, tôi phải pha thêm yếu tố hiện đại, luôn suy nghĩ, tìm tòi sáng tạo để bài múa của mình chạm đến trái tim người xem nhưng vẫn giữ được ý nghĩa”.
Làm việc tại TP.HCM, anh Bùi Xuân Thương (sinh năm 1987) cho biết để kiếm cơm được từ nghề biên đạo múa phải “trầy da tróc vảy”. “Có những tiết mục chỉ diễn từ 3 đến 5 phút nhưng biên đạo phải dàn dựng có khi mấy ngày trời, thậm chí cả tháng. Có khi còn bị tai nạn nghề nghiệp như: trật tay, trật chân… rất đau nhưng cũng phải ráng để hoàn thành phần biểu diễn mà khách hàng đặt. Trước đây tôi cũng từng làm diễn viên múa nên rất hiểu. Dù vậy nhưng không bỏ nghề được, dường như đây là cái nghiệp của mình vậy. Dẫu có lúc “khó sống” quá định đổi nghề nhưng chỉ được vài bữa là ngứa tay, ngứa chân nên tụ tập anh em lại múa tiếp. Không có quyết tâm và đam mê chắc chắn không làm được đâu”.
Chia sẻ về nghề nghiệp của mình, biên đạo múa Hà Thanh Hậu (Trường Trung cấp Múa, TP.HCM) tiết lộ: “Lúc em theo nghề này cha mẹ muốn từ mặt luôn vì sợ con khổ, gặp phải nhiều thử thách, sa ngã nhưng nhờ cố gắng học hỏi em đã gặt hái được nhiều thành công. Hiện tại biên đạo múa là công việc chính của em. Tuy gặp nhiều khó khăn nhưng em luôn thấy vui vì tìm được chính mình”.
Ít có điều kiện phát huy
| NSƯT Lê Khánh Toàn bày tỏ: “Hiện nay trong làng biên đạo múa đã có sự chuyển tiếp giữa thế hệ lớn tuổi đến thế hệ trung tuổi. Thế hệ này không chỉ nhận được sự công nhận của những người trong giới mà còn là của khán giả. Và sự chuyển biến tiếp theo sẽ đến với các bạn trẻ. Tuy nhiên, các bạn chưa bộc lộ được phong cách riêng cho mình. Đây là cái khó khăn lớn nhất của các bạn biên đạo trẻ”. |
Mặc dù có rất nhiều biên đạo múa trẻ có tài và tâm huyết nhưng ít có điều kiện để thể hiện tài năng, nhất là những bạn ở tỉnh. Biên đạo trẻ Nguyễn Thiện Nhất (Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật An Giang) cho biết gia đình có truyền thống nghệ thuật nên từ nhỏ bạn đã có điều kiện tiếp xúc với những vũ công, biên đạo múa. Điều đó đã tạo rất nhiều thuận lợi cho Nhất trong việc học hỏi, tiếp thu kiến thức, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp. Tuy nhiên do ở tỉnh, điều kiện kinh tế hạn hẹp, nghề múa lại có thu nhập bấp bênh nên phần lớn các bạn không theo đuổi, khiến cho việc tìm diễn viên múa của Nhất gặp rất nhiều khó khăn. “Tiết mục thành công, 70% phụ thuộc vào diễn viên múa, phần còn lại là của biên đạo nhưng để tìm được diễn viên múa chuyên nghiệp, tâm huyết, đam mê thì rất khó, vì vậy dù mình có sáng tạo, đầu tư thì cũng khiến bài múa bị hạn chế” – Nhất bộc bạch.
Có nhiều năm trong nghề, biên đạo múa Phan Vũ Lợi (Nhà hát ca múa nhạc tổng hợp Đam San, Gia Lai) cũng than thở: “Múa đã khó, làm biên đạo lại càng khó hơn. Để tiết mục, tác phẩm của mình mang hơi thở cuộc sống, toát lên được ý nghĩa phải không ngừng tìm tòi, đổi mới. Muốn được vậy chúng tôi phải đi nhiều nghiên cứu, quan sát, tìm hiểu từ thực tế. Đi lại dĩ nhiên phải tốn kém nhưng thu lại thì có đáng là bao. Trước khó khăn đó, một số biên đạo đành “biết bao nhiêu dựng bấy nhiêu” mà không có điều kiện đi chứng kiến nên cứ “giậm chân tại chỗ”, không phát huy hết năng lực”.
Dưới góc độ là một người lãnh đạo, ông Nguyễn Hùng Cường (Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật An Giang) cũng nhìn nhận khó khăn mà các bạn biên đạo trẻ tỉnh gặp phải. “Diễn viên múa ở tỉnh rất hiếm hoi. Đâu ai chấp nhận dấn thân vào cái nghề có thu nhập thấp, trừ những bạn có đam mê. Do đó, biên đạo múa trẻ muốn thể hiện tài năng phải đi lên TP sinh sống, làm việc. Số tài năng ở lại tỉnh phục vụ ít”.
Trước thực tế này, tại vòng sơ khảo cuộc thi “Tài năng trẻ Biên đạo múa toàn quốc năm 2019” khu vực phía Nam vừa diễn ra tại TP.HCM, NSND Lê Ngọc Cường (Chủ tịch Hội đồng Ban giám khảo) thừa nhận có nhiều biên đạo trẻ tài năng, các tiết mục của họ có sự đầu tư, cố gắng và rất chất lượng. Tuy nhiên, các thí sinh phía Nam đi dự thi đều không nhận được sự hỗ trợ, kinh phí các bạn phải tự lo liệu. Đó cũng là lý do khiến các bạn e ngại khi tham gia các cuộc thi như “Tài năng trẻ Biên đạo múa toàn quốc” năm nay.
Bài, ảnh: Hồ Trinh
Bình luận (0)