Sự quyết liệt chuyển đổi mô hình quản trị giáo dục và tổ chức giảng dạy theo hướng vận dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong thời gian qua đã giúp ngành GD-ĐT TP.HCM chuyển mình mạnh mẽ, là bước đà để bứt phá trong kỷ nguyên mới.
Những dấu son
Tại TP.HCM, mô hình Trường học thông minh và Trường học số không còn là những khái niệm xa vời mà đã trở thành mục tiêu chiến lược với những con số và tiêu chí cụ thể. Tính đến cuối năm 2025, TP.HCM đã đạt được bước tiến lớn khi công nhận 100 trường học số đầu tiên và đặt mục tiêu 1.000 trường học số vào năm 2030, tiến tới nhân rộng mô hình ra toàn TP.
TP.HCM đã triển khai quyết liệt các mô hình Trường học số và Trường học thông minh như một “mũi nhọn” để nâng tầm giáo dục. Những mô hình tiêu biểu đang triển khai như Trường học 3D/360, một số trường như THCS Hoàng Hoa Thám đã thí điểm ứng dụng công nghệ thực tế ảo. Học sinh có thể “tham quan” trường hoặc thực hiện các thí nghiệm trong không gian ảo 3D sinh động; Lớp học Google/Microsoft: Các trường như THPT Thủ Thiêm đã triển khai mô hình lớp học số dựa trên nền tảng đám mây, giúp học sinh và giáo viên kết nối liên tục kể cả ngoài giờ lên lớp. Nhóm trường tiên phong: Các trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, THCS và THPT Trần Đại Nghĩa, THPT Lê Quý Đôn, THPT Nguyễn Hiền và THPT Nguyễn Du là những đơn vị “hạt nhân” đầu tiên trong đề án xây dựng trường học thông minh của TP.
Mô hình lớp học số ở bậc tiểu học được TP.HCM triển khai từ rất sớm cũng phát huy hiệu quả trong giải bài toán thiếu giáo viên, nâng cao chất lượng giáo dục tại nhiều cơ sở giáo dục vùng sâu vùng xa, tạo môi trường giáo dục chất lượng cao cho học sinh.
Trong năm qua, hàng loạt cơ sở giáo dục đã đưa các mô hình giáo dục mới vào vận hành. Từ bậc tiểu học, các nhà trường đã đưa vào sử dụng các phòng kỹ năng công dân số để học sinh làm quen với AI và lập trình từ sớm. Trong năm, ngành GD-ĐT TP cũng hoàn thiện cơ sở dữ liệu ngành đối với TP.HCM mới, tạo trục dữ liệu thống nhất, xuyên suốt toàn ngành. Chính điều này giúp TP.HCM liên thông dữ liệu giữa ngành giáo dục và dân cư (theo Đề án 06) để mạnh mẽ triển khai tuyển sinh đầu cấp hoàn toàn trực tuyến và minh bạch thông qua bản đồ GIS, ngay cả với quy mô lớn của TP sau sáp nhập.
TP không chỉ chú trọng vào công nghệ mà còn đặt yếu tố an toàn thông tin và nhân văn lên hàng đầu, đảm bảo công nghệ phục vụ con người chứ không thay thế hoàn toàn vai trò của người thầy. Công tác triển khai thực các mô hình giáo dục số được thực hiện đồng bộ, có lộ trình, không rời rạc mà khép kín. Trong đó, UBND TP ban hành bộ tiêu chuẩn cụ thể cho “Trường học số” với 6 tiêu chuẩn thành phần, bao gồm: hạ tầng số, quản trị số, dạy học số, học liệu số, năng lực số và dịch vụ số. Đây được xem là “xương sống” để từng cơ sở giáo dục bám vào thực hiện, ưu tiên tiêu chí phù hợp với đặc thù đơn vị mình.
Song song đó, ngành GD-ĐT chú trọng xây dựng kho học liệu số mở với hàng nghìn bài giảng e-learning, video 3D, giúp việc học không bị giới hạn bởi không gian lớp học. Đẩy mạnh hoàn thiện cơ sở dữ liệu ngành, lấy đó làm nền tảng trong việc xây dựng các kế hoạch, chương trình, đề án phát triển ngành giáo dục một cách khoa học, chính xác, tiệm cận nhất với yêu cầu thực tế.
Cơ sở vật chất, hạ tầng hiện đại từng bước được quan tâm đầu tư ở khắp các nhà trường. Các cơ sở giáo dục đã triển khai các phòng học thông minh tích hợp bảng tương tác, hệ thống Robotics, và đặc biệt là các phòng thí nghiệm ảo (Virtual Lab) và phòng VR/AR giúp học sinh trải nghiệm thực tế ảo.
Hoàn thiện hệ sinh thái giáo dục số thông minh
Sự quyết liệt chuyển đổi mô hình quản trị giáo dục và tổ chức giảng dạy theo hướng vận dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo đã giúp ngành GD-ĐT TP.HCM chuyển mình mạnh mẽ, mang lại nhiều giá trị cốt lõi.
Những giá trị cốt lõi đó, theo lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM đó là tính minh bạch và hiệu quả công tác quản lý; Giảm áp lực giấy tờ khi hồ sơ, học bạ, sổ điểm số hóa giúp cán bộ quản lý tra cứu tức thì, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm chi phí in ấn; Việc ứng dụng bản đồ GIS trong tuyển sinh giúp phân tuyến học sinh về trường gần nhà một cách khoa học, tránh tình trạng “chạy trường” và giảm áp lực giao thông.
Đặc biệt, sự chuyển đổi mô hình còn thúc đẩy giáo viên đổi mới sáng tạo, đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao năng lực tự học, sử dụng công nghệ số là phương tiện phục vụ giảng dạy. Đối với học sinh, việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ vào giảng dạy đã mang đến môi trường giáo dục chất lượng cao cho học sinh TP, thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa trung tâm với các vùng khó, ngoại thành. Khi được sớm tiếp cận với AI, STEM và Robotics ngay từ cấp tiểu học giúp các em hình thành tư duy giải quyết vấn đề và năng lực công nghệ – những yếu tố then chốt của một công dân toàn cầu.
Ông Nguyễn Văn Hiếu – Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết, tầm nhìn đến năm 2030, TP đặt mục tiêu 1/3 tổng số trường học (khoảng 1.000 trường) sẽ đạt chuẩn “Trường học số” vào năm 2030. Đây không chỉ là thay đổi về thiết bị, mà là sự thay đổi về tư duy: Chuyển từ giáo dục truyền thống sang giáo dục số linh hoạt, lấy người học làm trung tâm.
Mục tiêu đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045, TP.HCM sẽ tiếp tục thực hiện chuyển đổi số toàn diện, phổ cập và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong giáo dục và đào tạo. Trong đó, TP tập trung xây dựng một hệ sinh thái giáo dục số thông minh với đồng bộ nhiều trụ cột: Đẩy mạnh chuyển đổi số toàn ngành, hoàn thiện nền tảng quản trị số và kết nối đồng bộ cơ sở dữ liệu quốc gia, địa phương. Triển khai đồng bộ hồ sơ học tập điện tử và học bạ số cho toàn bộ học sinh, số hóa quy trình quản lý, học tập, kiểm tra – đánh giá, và vận hành các dịch vụ công trực tuyến mức độ 4. Xây dựng kho học liệu số TP.HCM tập trung, hệ thống LMS chung, Cổng dữ liệu mở và Dashboard điều hành thời gian thực để hỗ trợ ra quyết định.
Mở rộng chương trình STEM/STEAM, khoa học dữ liệu, và triển khai hiệu quả các chương trình chuyển đổi số của ngành. Tập trung số hóa trường chuyên, trường năng khiếu, trang bị công nghệ hiện đại và phòng thí nghiệm ảo. Đưa nội dung năng lực số – AI vào chương trình giáo dục và hoạt động trải nghiệm. Đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng và tuyển dụng đội ngũ đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số. Các trường chuyên, trường năng khiếu phải đạt mức độ số hóa cao, trang bị công nghệ hiện đại và trở thành mô hình trường học số tiên tiến dẫn dắt toàn hệ thống…
“Với mục tiêu dài hơi là phổ cập năng lực số và trí tuệ nhân tạo cho 100% giáo viên, cán bộ quản lý và học sinh, đồng thời xây dựng chuẩn kỹ năng số theo từng cấp học. Đảm bảo tất cả cơ sở giáo dục ứng dụng công nghệ trong dạy học và quản trị, học sinh có không gian học tập số, và giáo viên đạt chuẩn năng lực số và ngoại ngữ. Tăng cường ứng dụng CNTT và AI trong dạy – học trực tuyến và quản lý kết quả học tập”.
Đỗ Yến Hoa
Bình luận (0)