Cấu trúc đề thi tuyển sinh 10 môn ngữ văn tại TP.HCM năm học 2026-2027 được Sở GD-ĐT TP.HCM giữ ổn định như năm học 2025-2026. Là địa phương tiên phong về sự cách tân, nhiều ý tưởng đột phá trong đề thi, chắc chắn đề thi sẽ gây khó khăn cho giáo viên, đặc biệt là giáo viên khu vực 2 và 3 khi lần đầu làm quen với tính mới, tính mở của đề thi.
Để chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh 10 sắp tới, hỗ trợ tốt nhất cho học sinh trong quá trình ôn tập, giáo viên cần chú trọng hệ thống hóa kiến thức, chú ý trang bị cho học sinh kỹ năng “đọc vị” đề thi.
Hệ thống kiến thức trọng tâm và rèn kỹ năng “đọc vị” đề thi
Sở GD-ĐT TP.HCM đã có hướng dẫn rất chi tiết về phạm vi kiến thức – kỹ năng cần thiết để chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh 10 năm 2026 ở cả 3 môn thi: ngữ văn, toán, ngoại ngữ. Dựa trên kinh nghiệm giảng dạy và chất lượng thực tế của học sinh, đối với môn ngữ văn, giáo viên hoàn toàn có thể rút ra trọng tâm ôn tập sát nhất.
Ở môn ngữ văn, từ hệ thống văn bản theo hướng dẫn của Sở GD-ĐT trải ra với khá nhiều loại thể, tuy nhiên, nếu căn cứ vào mức độ “an toàn” của ngữ liệu và của cả kỳ thi thì giáo viên có thể tập trung vào thơ, thơ tám chữ, truyện ngắn, truyện thơ Nôm (văn bản văn học), văn bản nghị luận xã hội, văn bản giới thiệu một danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử, văn bản giới thiệu một cuốn sách (văn bản thông tin).
| Tăng kinh nghiệm “thực chiến” cho học sinh
Bên cạnh việc củng cố cho học sinh những kiến thức và rèn luyện các kỹ năng, giáo viên cần tự mình thực hiện hoặc tìm những đề thi được xây dựng theo đúng cấu trúc, yêu cầu mà Sở GD-ĐT TP.HCM đã công bố để tăng thêm kinh nghiệm, “mài sắc” thêm cho học sinh những gì đã được giáo viên hướng dẫn. Qua đó giúp các em làm quen với yêu cầu của đề thi, bước vào phòng thi với tâm thế tự tin. |
Đặc biệt, một điểm dễ dàng nhận thấy đó là đề thi tuyển sinh 10 nhiều năm nay luôn có những “lối thoát hiểm” mà người ra đề đã khéo léo gợi mở trong đề thi để giúp học sinh có thể làm tốt phần viết đoạn văn, bài văn. Đây được xem là chìa khóa để học sinh giải những yêu cầu của đề một cách trọng tâm, không lan man, lạc đề. Chính vì thế, trong quá trình giảng dạy, ôn tập, giáo viên cần chú trọng rèn cho học sinh kỹ năng “đọc vị” đề thi, tìm ra từ khóa chính của đề bài. Khi học sinh nhạy bén, tinh ý, các em sẽ phát hiện ra lời đề tựa của đề thi, kết quả trả lời các câu hỏi Đọc hiểu trong phần I, nội dung ngữ liệu Đọc hiểu trong phần II, cách dẫn dắt để đưa ra yêu cầu nghị luận thực sự là những gợi ý xác đáng, giúp học sinh có thể liên kết thông tin, từ đó triển khai bài viết nghị luận xã hội dễ dàng hơn.
Xây dựng hệ thống câu hỏi theo loại thể để rèn kỹ năng hoàn thành tốt phần đọc hiểu cho học sinh
Trong đề thi tuyển sinh 10, phần Đọc hiểu là phần học sinh dễ lấy điểm song cũng là phần nhiều em dễ dàng mất điểm do yếu khả năng đọc hiểu, do chủ quan. Do vậy, giáo viên cần quan tâm rèn cho học sinh kỹ năng đọc hiểu để chinh phục yêu cầu đặt ra trong đề.
Muốn rèn kỹ năng đọc hiểu cho học sinh, bắt buộc giáo viên phải dành thời gian xây dựng hệ thống câu hỏi theo từng loại thể, căn cứ vào yêu cầu cần đạt của chương trình Ngữ văn 2018 và thực tế triển khai dạy học trong các bộ sách giáo khoa. Có được bộ câu hỏi ấy, kết hợp cùng việc phân tích mức điểm thành phần của từng loại câu hỏi theo mức độ tư duy, từ đó giáo viên sẽ dễ dàng hướng dẫn cho học sinh cách trả lời/cách trình bày phần trả lời sao cho hiệu quả nhất.
Cần chú ý đến yêu cầu và bố cục trong rèn kỹ năng viết
Đối với yêu cầu viết văn trong đề thi, dù là đoạn văn ghi lại cảm nghĩ về một bài thơ/một đoạn thơ hoặc phân tích nội dung chủ đề, những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của tác phẩm và hiệu quả thẩm mỹ của tác phẩm thì giáo viên cần lưu ý học sinh một số yêu cầu chung về dung lượng, về hình thức, về diễn đạt. Từ đó giáo viên triển khai cho học sinh bố cục phù hợp với từng kiểu đoạn văn, đồng thời rèn cho học sinh viết bài văn nghị luận xã hội, có thể tóm tắt như sau:
Hơn thế, giáo viên cũng cần giúp học sinh nhận thức được việc xuất hiện kiểu bài viết văn bản nghị luận về một vấn đề của đời sống là một lợi thế mà đề thi dành cho các em. Từ đó, điểm mấu chốt vẫn là việc giáo viên giúp học sinh nắm được yêu cầu và cách triển khai hai kiểu bài nghị luận xã hội có trong nội dung ôn tập để chuẩn bị tốt cho kỳ thi.n
ThS. Nguyễn Phước Bảo Khôi
(Giảng viên Khoa Ngữ văn, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM)
Yến Hoa (ghi)
Bình luận (0)