Bộ GD-ĐT khẳng định, các bộ sách giáo khoa (SGK) đã được biên soạn, thẩm định và phê duyệt trước đây (như “Cánh diều”, “Chân trời sáng tạo”…) có giá trị khoa học, sư phạm và thực tiễn; đáp ứng đủ yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông. Khi cả nước sử dụng 1 bộ SGK thống nhất, các bộ sách này không bị loại bỏ mà chuyển thành tài liệu tham khảo, học liệu bổ trợ quan trọng.
Bộ GD-ĐT tuần qua đã có báo cáo về việc triển khai sử dụng bộ SGK thống nhất toàn quốc nhằm thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị.
Chuyển các bộ SGK còn lại thành tài liệu tham khảo
Trước đó, vào ngày 26-12-2025, Bộ GD-ĐT đã công bố lựa chọn bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” của NXB Giáo dục Việt Nam làm bộ SGK giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất trên toàn quốc từ năm học 2026-2027. Về lý do lựa chọn, Bộ GD-ĐT cho biết, so với 3 bộ sách được phát triển trong giai đoạn xã hội hóa SGK thì bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” có nhiều nhất SGK của các môn học/hoạt động giáo dục ở cả 3 cấp (tiểu học, THCS, THPT) được quy định trong chương trình giáo dục phổ thông 2018. Bên cạnh đó, bộ SGK “Kết nối tri thức với cuộc sống” được lựa chọn nhiều trong các bộ SGK đã có; khi tổ chức thực hiện, bộ SGK này sẽ có sự tác động ít nhất đến nhà trường, giáo viên và học sinh. Bộ SGK “Kết nối tri thức với cuộc sống” cũng là tài sản thuộc NXB Giáo dục Việt Nam (doanh nghiệp có 100% vốn Nhà nước); là đơn vị có đủ năng lực kỹ thuật, hệ thống kho vận và phân phối để bảo đảm cung ứng sách đến tận vùng sâu, vùng xa, hải đảo.
Vấn đề đặt ra là khi cả nước sử dụng 1 bộ SGK thống nhất, các bộ sách còn lại có bị loại bỏ hay không. Bộ GD-ĐT khẳng định, không phủ nhận giá trị khoa học, sư phạm và thực tiễn của các bộ SGK đã được biên soạn, thẩm định và phê duyệt trước đây (như “Cánh diều”, “Chân trời sáng tạo”…). Đây đều là các sản phẩm trí tuệ được xây dựng và phê duyệt đúng quy trình lẫn quy định, đáp ứng đầy đủ yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông do Bộ GD-ĐT ban hành. Trong giai đoạn chuyển đổi, các bộ sách này không bị loại bỏ mà chuyển thành tài liệu tham khảo và học liệu bổ trợ quan trọng. Nhà trường, thư viện có thể tiếp tục lưu trữ, khai thác và sử dụng các bộ sách này để giáo viên, học sinh tham khảo, so sánh, đối chiếu, làm phong phú nội dung dạy – học.
Về phương pháp dạy học, bộ cho hay, việc thống nhất sử dụng một bộ SGK không đồng nghĩa với việc áp đặt phương pháp dạy học. Chương trình giáo dục phổ thông 2018 là chương trình mở, trong đó SGK chỉ là tài liệu cụ thể hóa các yêu cầu cần đạt, không phải là khuôn mẫu cứng nhắc cho hoạt động dạy học. Bộ GD-ĐT tiếp tục chỉ đạo giáo viên phát huy tính chủ động, sáng tạo trong tổ chức dạy học; lựa chọn phương pháp, hình thức và học liệu phù hợp với đối tượng học sinh cũng như điều kiện thực tiễn của nhà trường. Giáo viên dạy học theo yêu cầu cần đạt của chương trình, không dạy học theo lối “đọc – chép” nội dung SGK; bảo đảm phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh đúng định hướng đổi mới giáo dục.
Bộ GD-ĐT xác định tập huấn giáo viên và bảo đảm đầy đủ điều kiện triển khai là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả của việc sử dụng một bộ SGK thống nhất toàn quốc. Việc chuyển đổi SGK chỉ đạt mục tiêu khi giáo viên được trang bị đầy đủ về chuyên môn, phương pháp và học liệu cần thiết. Theo đó, Bộ GD-ĐT sẽ chỉ đạo tổ chức tập huấn, bồi dưỡng giáo viên sử dụng SGK thống nhất theo hình thức linh hoạt, kết hợp trực tuyến và trực tiếp, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn của các địa phương và không làm phát sinh áp lực không cần thiết cho giáo viên. Nội dung tập huấn tập trung vào cách tiếp cận chương trình, tổ chức dạy học theo yêu cầu cần đạt, khai thác hiệu quả SGK và học liệu thay vì hướng dẫn dạy học theo lối máy móc, rập khuôn. Cùng với đó, bộ chỉ đạo bảo đảm cung ứng đầy đủ SGK để giáo viên và học sinh tiếp cận, sử dụng thuận lợi ngay từ đầu năm học.
Nếu cần, sẽ chỉnh lý bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”
Để triển khai hiệu quả chủ trương sử dụng một bộ SGK thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027, Bộ GD-ĐT cho biết đã, đang và sẽ tập trung thực hiện 4 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.
Thứ nhất, bảo đảm chất lượng SGK, năng lực triển khai của đội ngũ giáo viên. Cụ thể, Bộ GD-ĐT tổ chức rà soát, đánh giá, chỉnh lý, hoàn thiện (nếu cần) bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” nhằm bảo đảm chất lượng khoa học, sư phạm và tính chuẩn mực khi triển khai sử dụng thống nhất trên toàn quốc. Đồng thời, bộ chỉ đạo tổ chức tập huấn, bồi dưỡng giáo viên trên toàn quốc về cách tiếp cận, khai thác bộ SGK thống nhất gắn với việc sử dụng linh hoạt các nguồn học liệu tham khảo khác, phù hợp với yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông.
Thứ hai, tổ chức phát hành SGK theo hướng tiết kiệm, hiệu quả. Bộ phối hợp với các địa phương rà soát, điều chỉnh cơ cấu ngân sách, từng bước chuyển từ hỗ trợ mua nhiều bộ SGK sang hỗ trợ trực tiếp cho học sinh; hướng tới mục tiêu năm 2030 hoàn thành việc cung cấp miễn phí SGK. Đồng thời, bộ chỉ đạo xây dựng cơ chế tổ chức in ấn, phát hành tập trung, áp dụng đấu thầu theo quy định của pháp luật nhằm tiếp tục giảm giá SGK, bảo đảm khả năng tiếp cận công bằng cho mọi học sinh.
Thứ ba, đẩy mạnh số hóa SGK, phát triển hệ sinh thái học liệu số dùng chung. Cụ thể, bộ triển khai số hóa tất cả bộ SGK thống nhất, đồng thời xây dựng hệ sinh thái học liệu số đi kèm. Các học liệu này được phát triển theo hướng dùng chung; truy cập thuận lợi, miễn phí; phục vụ giáo viên, học sinh và người dân; góp phần nâng cao chất lượng dạy học và thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục phổ thông.
Thứ tư, tăng cường công tác truyền thông, tạo sự đồng thuận xã hội. Bộ cho rằng, việc thống nhất một bộ SGK là bước đi chiến lược nhằm thực hiện “đột phá” giáo dục – đào tạo theo Nghị quyết số 71; bảo đảm mọi học sinh Việt Nam dù ở vùng thuận lợi hay vùng sâu vùng xa đều được tiếp cận một nền tảng tri thức chuẩn mực, bình đẳng và nhân văn.
Mê Tâm
Bình luận (0)