Theo nhận định của thầy Châu Vĩnh Ngoan (Tổ trưởng Tổ ngoại ngữ Trường THCS Trần Văn Ơn, phường Tân Định, TP.HCM), cấu trúc đề thi môn tiếng Anh trong kỳ tuyển sinh vào lớp 10 công lập năm 2026 tại TP.HCM không có sự thay đổi so với năm trước. Đề thi gồm 40 câu trắc nghiệm, thời gian làm bài 90 phút.
Với cấu trúc này, học sinh khu vực 1 TP.HCM đã khá quen thuộc, tuy nhiên có thể vẫn còn mới đối với học sinh ở khu vực 2 (Bình Dương cũ) và khu vực 3 (Bà Rịa – Vùng Tàu cũ).
Cấu trúc đề thi quen thuộc, phủ rộng các kỹ năng
Cụ thể, từ câu 1 đến câu 4 là phần ngữ âm, gồm hai dạng phát âm và dấu nhấn. Từ câu 5 đến câu 14 là các câu trắc nghiệm về từ vựng, giới từ và ngữ pháp. Câu 15 và câu 16 kiểm tra kỹ năng đọc hiểu biển báo cơ bản, những nội dung học sinh có thể gặp trong đời sống hằng ngày.
Từ câu 17 đến câu 22 là phần đọc hiểu đoạn văn, dưới dạng câu hỏi trắc nghiệm, đòi hỏi học sinh phải có khả năng đọc hiểu nội dung để lựa chọn đáp án đúng. Từ câu 23 đến câu 26 là dạng bài True/False. Câu 27 và câu 28 là đọc hiểu chọn lựa từ trong đoạn văn.
Từ câu 29 đến câu 34 là bài word form (biến đổi dạng từ). Câu 35 và câu 36 kiểm tra kỹ năng đọc hiểu từ điển, học sinh phải đọc kỹ hướng dẫn và hiểu rõ yêu cầu đề bài. Từ câu 37 đến câu 40 là phần viết lại câu.
Theo thầy Ngoan, phần vận dụng và vận dụng cao tập trung chủ yếu từ câu 37 đến câu 40, yêu cầu học sinh phải hiểu rõ cấu trúc câu để viết lại cho đúng. Các câu còn lại chủ yếu ở mức nhận biết và thông hiểu, học sinh cần nắm vững ngữ pháp, từ vựng thông dụng cơ bản và hiểu từ trong bối cảnh cụ thể.
Đề thi hướng tới năng lực sử dụng ngôn ngữ thực tế
Đề thi tuyển sinh môn tiếng Anh đòi hỏi học sinh biết vận dụng ngôn ngữ vào đời sống, đặt ngôn ngữ trong những bối cảnh cụ thể, thay vì kiểm tra kiến thức một cách máy móc, thuần túy. Theo đó, đề thi hướng tới đánh giá năng lực sử dụng ngôn ngữ thực tế của học sinh.
Mức độ từ vựng trong đề thi chỉ gói gọn trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018 bậc THCS, không nặng nề, không vượt quá yêu cầu chương trình. Tuy nhiên, để đáp ứng được yêu cầu này không hề dễ dàng với những học sinh quen học tủ, học vẹt. Vì vậy, nếu học sinh đáp ứng được quá trình học tập gắn với thực tế, biết vận dụng từ vựng vào cuộc sống thì không cần phải học thêm, các em vẫn có thể làm tốt bài thi.
Từ vựng và ngữ pháp phải rèn luyện song song
Theo thầy Ngoan, với môn tiếng Anh, điều quan trọng không phải là ghi nhớ được bao nhiêu từ vựng, mà là biết cách vận dụng vốn từ đó trong các bối cảnh khác nhau. Việc học từ vựng hiệu quả không nên học đơn lẻ mà cần học theo cụm từ, học trong bối cảnh, học trong câu để hiểu cách sử dụng từ trong câu. Đặc biệt, dù đề thi chú trọng từ vựng, học sinh vẫn phải nắm chắc ngữ pháp; bởi trên thực tế, ngữ pháp là “xương sống” để có thể sử dụng từ vựng một cách hiệu quả.
Để học ngữ pháp hiệu quả, học sinh cần hệ thống lại các cấu trúc ngữ pháp cơ bản, luyện tập từ việc đọc, nghe, viết đến đặt câu tương ứng với từng cấu trúc. Việc học từ vựng và ngữ pháp cần được thực hiện song song. Hiện nay có rất nhiều trang web, chương trình hỗ trợ học tiếng Anh miễn phí, học sinh có thể xem phim, đọc sách, tham gia các chương trình dạy học tiếng Anh để trau dồi khả năng. Quan trọng là duy trì việc học liên tục, mỗi ngày một ít.
Trong quá trình học trên lớp, học sinh cần ôn luyện thường xuyên, xem lại bài cũ, thực hiện tốt các yêu cầu mà giáo viên đặt ra.
Những lỗi học sinh thường mắc trong bài thi
Đề thi môn tiếng Anh gồm 40 câu, mỗi câu đúng được 0,25 điểm; tuy nhiên, chỉ cần sai một lỗi nhỏ là mất toàn bộ điểm câu đó. Vì vậy, học sinh cần nắm chắc cấu trúc câu và rèn kỹ năng làm bài cẩn thận.
Theo thầy Ngoan, học sinh thường sai nhiều nhất ở phần word form (câu 29 đến câu 34). Để làm tốt dạng bài này, học sinh cần hiểu được hệ thống của một từ, từ loại của từ, cũng như cách sử dụng từng loại từ trong ngữ cảnh. Dù giáo viên đã hướng dẫn cách nhận dạng trong quá trình dạy học, nhưng việc ứng dụng thực tế của học sinh vẫn là yếu tố quyết định.
Phần đọc hiểu đoạn văn (câu 17 đến câu 22) cũng là dạng bài khiến nhiều học sinh mất điểm. Với dạng bài này, học sinh phải hiểu được cách sử dụng từ trong bối cảnh của đoạn văn, đồng thời nắm chắc cấu trúc câu để lựa chọn đáp án đúng. Ngoài ra, lỗi chính tả vẫn là nguyên nhân khiến nhiều học sinh mất điểm đáng tiếc trong kỳ thi tuyển sinh môn tiếng Anh. Do đó, học sinh cần đặc biệt chú ý để tránh mất điểm oan.
Chủ động tự học và sự đồng hành của gia đình
Theo thầy Ngoan, yếu tố quan trọng nhất vẫn là tinh thần chủ động tự học, tự rèn luyện của học sinh. Hiện nay, giáo viên trong quá trình giảng dạy luôn song song với việc ôn tập, bám sát cấu trúc đề thi do Sở GD-ĐT TP.HCM công bố, từ đó xác định điểm yếu của học sinh để có biện pháp hỗ trợ kịp thời. Việc cho học sinh làm đề thường xuyên giúp các em hình thành kỹ năng làm bài và khả năng vận dụng.
Đối với phụ huynh có con tham gia kỳ thi tuyển sinh lớp 10 công lập năm nay, thầy Ngoan cho rằng phụ huynh cần hiểu mong muốn của con, không tạo áp lực quá lớn trong học tập. Phụ huynh cần phối hợp chặt chẽ với giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn để nắm bắt năng lực học tập của con và có sự hỗ trợ phù hợp.
Việc học thêm không nên chạy theo bạn bè hay “chạy show” ở các trung tâm, mà cần xác định rõ “còn yếu ở phần nào” để bồi dưỡng đúng trọng tâm. Điểm số trên lớp chỉ mang tính tham khảo, đánh giá năng lực học tập của học sinh ở một thời điểm nhất định, trong một giai đoạn nhất định, không phản ánh đầy đủ mức độ kiến thức bao quát như đề thi tuyển sinh lớp 10. Do đó, phụ huynh không nên lấy điểm số trên lớp để đánh giá năng lực thực tế của con khi tham gia kỳ thi tuyển sinh lớp 10, mà cần nhìn nhận quá trình học tập một cách toàn diện hơn.
Yến Hoa (ghi)
Bình luận (0)