Bộ GD-ĐT khẳng định, không có dấu hiệu sao chép hay đạo văn trong đề tài đoạt giải nhất cuộc thi Nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT năm học 2025-2026 như phản ánh. Đề tài do 2 học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy (thuộc Sở GD-ĐT Ninh Bình) thực hiện.
Thông tin này được Bộ GD-ĐT đưa ra cuối tuần qua để làm rõ cho nghi vấn liên quan đến vấn đề liêm chính khoa học trong đề tài đoạt giải nói trên, sau khi cuộc thi kết thúc.
Thành lập tổ tư vấn thẩm định lại dự án
Trước đó, từ ngày 20 đến 22-3, Bộ GD-ĐT đã tổ chức cuộc thi Nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT năm học 2025-2026. Cuộc thi có 51 đơn vị đăng ký tham gia (gồm 34/34 tỉnh, thành phố và 17 trường ĐH, trường trực thuộc bộ) với tổng số 242 dự án. Bao gồm 27 dự án cá nhân, 215 dự án tập thể thuộc 217 trường THPT (405 học sinh) và 25 trường THCS (52 học sinh). Tham gia cuộc thi có đủ 34/34 tỉnh, thành. Kết quả, cuộc thi đã trao 145 giải (gồm 14 giải nhất, 29 giải nhì, 44 giải ba và 54 giải tư).
Sau khi có ý kiến phản ánh trên mạng xã hội về dự án đoạt giải nhất của cuộc thi (là dự án của học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, tỉnh Ninh Bình), Bộ GD-ĐT đã chỉ đạo đơn vị tham gia cuộc thi xác minh nội dung phản ánh. Thực hiện chỉ đạo của Bộ GD-ĐT, vào ngày 1-4, Sở GD-ĐT Ninh Bình đã có báo cáo về việc rà soát nội dung phản ánh liên quan đến dự án đoạt giải nhất.
Báo cáo cho thấy, Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy đã thực hiện nghiêm túc công tác lựa chọn ý tưởng, phê duyệt kế hoạch và tuyển chọn dự án tham gia cấp tỉnh theo đúng quy chế, hướng dẫn; quy trình, thời gian và đối tượng nghiên cứu thực hiện theo đúng các thông tư ban hành quy chế cuộc thi (Thông tư số 06/2024/TT-BGDĐT và Thông tư số 24/2025/TT-BGDĐT). Toàn bộ hồ sơ đã được thẩm định tại cấp tỉnh và nộp về ban tổ chức cuộc thi cấp quốc gia. Việc tổ chức cuộc thi ở cấp tỉnh đã được công khai đến mọi tổ chức cá nhân quan tâm, kết quả đánh giá và lựa chọn dự thi cấp quốc gia được thông báo bằng văn bản chi tiết đến từng đơn vị dự thi. Dự án dự thi có đầy đủ hồ sơ hợp lệ, đảm bảo đúng quy chế cuộc thi.
Bên cạnh đó, căn cứ quy chế cuộc thi, để xác minh làm rõ các nội dung kiến nghị, phản ánh cũng như đảm bảo quyền lợi của học sinh thì vào ngày 3-4, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT đã ban hành quyết định thành lập “Tổ tư vấn đánh giá dự án đoạt giải cuộc thi” nhằm tư vấn đánh giá dự án “Phát triển vật liệu Polyurethane Composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống” của 2 học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy (Sở GD-ĐT Ninh Bình). Thành viên tổ tư vấn bảo đảm các tiêu chí theo quy định. Tổ tư vấn gồm 5 chuyên gia có trình độ tiến sĩ trở lên, đến từ các cơ sở giáo dục ĐH và viện nghiên cứu có uy tín. Các chuyên gia đã nghiên cứu dự án đoạt giải (tiến hành nghiên cứu thẩm định; đánh giá sự trùng lặp nội dung đề tài; xem xét tính khả thi quá trình thí nghiệm, thực nghiệm của dự án).
Không có cơ sở kết luận là sao chép hay đạo văn
Sau khi nghiên cứu, tổ tư vấn đã tổ chức họp, thống nhất một số nội dung. Thứ nhất, với sự hướng dẫn của giáo viên và người hướng dẫn khoa học, đồng thời căn cứ hồ sơ dự thi của học sinh, các em học sinh hoàn toàn có thể thực hiện được dự án. Các nội dung liên quan đến việc tổng hợp vật liệu dựa trên những quy trình đã được tối ưu hóa mà giáo viên và người hướng dẫn đưa ra thì học sinh hoàn toàn có thể thực hiện được. Việc phân tích kết quả của một số phép đo như DTA, XRD, FT-IR, học sinh có thể hiểu và tiến hành được bởi những kiến thức này có trong chương trình phổ thông mà các em được học. Các trang thiết bị để thực hiện những thí nghiệm từ việc chế tạo đến khảo sát tính chất của vật liệu đều có sẵn tại các trung tâm nghiên cứu của Việt Nam (như Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, ĐH Quốc gia, ĐH Bách khoa Hà Nội…) nên việc thu thập dữ liệu từ các phép đo ở trong nước hoàn toàn có thể đáp ứng được mục tiêu và nội dung nghiên cứu của dự án.
| Trước đó, như Giáo dục TP.HCM đã đưa tin, vào tối 29-3, Bộ GD-ĐT cho biết đã tiếp nhận thông tin phản ánh về một số nghi vấn liên quan đến việc bảo đảm liêm chính khoa học trong cuộc thi Nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT năm học 2025-2026. Đây là cuộc thi có tính chất mở nên theo bộ, công tác rà soát, hậu kiểm sau cuộc thi là một trong những nhiệm vụ quan trọng của ban tổ chức nhằm bảo đảm tính khách quan, minh bạch và tuân thủ quy định. |
Thứ hai, với kế hoạch nghiên cứu được đề ra, việc thực hiện các công việc dựa trên những quy trình đã được kiểm chứng và có độ lặp lại cao hoàn toàn khả thi dưới sự hướng dẫn của giáo viên và tư vấn của các nhà khoa học. Thứ ba, dựa trên số liệu kiểm tra đạo văn và những công bố, không ghi nhận việc trùng lặp do đạo văn với các công trình đã công bố trước đó. Thứ tư, đây không phải là nghiên cứu khoa học có tính mới tuyệt đối mà chỉ có tính mới tương đối, có tính sáng tạo và giá trị trong thực tiễn, phù hợp với năng lực nghiên cứu ở bậc phổ thông. Khác với các nghiên cứu trước thường tập trung chuyên sâu vào một tính năng riêng lẻ, đề tài này nghiên cứu về xây dựng hệ vật liệu PU composite có khả năng cân bằng đồng thời giữa chống cháy – cách nhiệt – kháng vi sinh thông qua tối ưu hóa hàm lượng và sự phân tán của chất được thêm vào. Thứ năm, đề tài có giá trị ứng dụng cao, đồng thời có thể làm cơ sở cho dự án ứng dụng hoặc sáng chế học sinh – sinh viên trong lĩnh vực vật liệu chức năng và công nghệ nano.
Tổng thể, đề tài không có dấu hiệu sao chép hay đạo văn mà thể hiện rõ sự kế thừa có chọn lọc kết hợp với quá trình thực nghiệm độc lập và phân tích khoa học; qua đó tạo ra những kết quả có ý nghĩa và phù hợp với mục tiêu nghiên cứu đã đề ra. “Đề tài có sử dụng các phương pháp và hướng tiếp cận phổ biến trong lĩnh vực vật liệu polymer. Tuy nhiên, đây là các phương pháp chuẩn, được chấp nhận rộng rãi trong nghiên cứu khoa học. Nhóm nghiên cứu đã chủ động thiết kế thí nghiệm, lựa chọn vật liệu, điều chỉnh quy trình và xây dựng hệ số liệu riêng, thể hiện tính độc lập trong triển khai. Do đó, không có cơ sở kết luận là sao chép hay đạo văn” – kết quả của tổ tư vấn khẳng định.
Về tính khả thi, nội dung nghiên cứu đã được giới hạn hợp lý, tập trung vào một số tính chất trọng tâm và sử dụng các vật liệu, thiết bị có thể tiếp cận trong điều kiện phòng thí nghiệm hiện có. Kế hoạch thực hiện theo các giai đoạn rõ ràng cho thấy đề tài hoàn toàn có thể triển khai và hoàn thành trong thời gian đã đề ra. Các phương pháp nghiên cứu trong những tài liệu tham khảo cũng như của nhóm tác giả học sinh là các phương pháp khoa học, tin cậy, được công nhận và được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực khoa học vật liệu. Các công bố của cộng đồng khoa học cũng sử dụng những phương pháp đó và áp dụng vào các đối tượng nghiên cứu/ứng dụng khác nhau.
Mê Tâm
Bình luận (0)