Tiếp tục chương trình Phiên họp thứ Nhất, sáng 15/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp cho ý kiến vào Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm chế định luật sư công.
Thí điểm từ ngày 1/10/2026 đến hết ngày 30/9/2028
Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú cho biết, việc ban hành nghị quyết tạo cơ sở pháp lý cho việc thực hiện thí điểm chế định luật sư công, trên cơ sở kết quả thí điểm có thể thực hiện chính thức chế định luật sư công trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, nhằm nâng cao hiệu quả trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống chính trị, quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước trong doanh nghiệp nhà nước, đáp ứng yêu cầu của cải cách tư pháp và cuộc cách mạng về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị.
Nghị quyết được thực hiện thí điểm từ ngày 1/10/2026 đến hết ngày 30/9/2028. Việc thực hiện thí điểm chế định luật sư công được thực hiện tại Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương, Bộ Ngoại giao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường; UBND các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai, Bắc Ninh và doanh nghiệp nhà nước. Nghị quyết được áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc thực hiện thí điểm chế định luật sư công.
Để xây dựng và hình thành đội ngũ luật sư công có chất lượng và có ngay đội ngũ luật sư công trong giai đoạn thực hiện thí điểm, Nghị quyết quy định nguồn để trở thành luật sư công là những người được miễn đào tạo, miễn tập sự hành nghề luật sư theo quy định của Luật Luật sư gồm cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước là giáo sư, phó giáo sư chuyên ngành luật, tiến sỹ luật, chuyên viên cao cấp, nghiên cứu viên cao cấp, giảng viên cao cấp trong lĩnh vực pháp luật.
Những người được miễn đào tạo nghề luật sư và được giảm 2/3 thời gian tập sự hành nghề luật sư gồm: cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước là chuyên viên chính, nghiên cứu viên chính, giảng viên chính trong lĩnh vực pháp luật. Những người này sẽ qua thời gian tập sự hành nghề luật sư là 4 tháng và qua kỳ kiểm tra kết quả tập sự hành nghề luật sư.
Những người được giảm 1/2 thời gian tập sự hành nghề luật sư gồm: cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước là chuyên viên chính, nghiên cứu viên chính, giảng viên chính trong lĩnh vực pháp luật từ 10 năm trở lên. Những người này sẽ qua khoá đào tạo nghề luật sư, qua thời gian tập sự hành nghề luật sư là 6 tháng và qua kỳ kiểm tra kết quả tập sự hành nghề luật sư.
Luật sư, chuyên gia, nhà khoa học, luật gia có kinh nghiệm đang công tác tại cơ quan, tổ chức, đơn vị ngoài khu vực công được tiếp nhận vào làm cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan thuộc lực lượng vũ trang theo quy định tại Nghị định số 170/2025/NĐ-CP quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức; Nghị định số 179/2024/NĐ-CP quy định chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng làm việc trong cơ quan, tổ chức, đơn vị của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội; Nghị định số 363/2025/NĐ-CP quy định chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài đối với Quân đội nhân dân Việt Nam.
Thẩm tra nội dung này, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành sự cần thiết ban hành nghị quyết để kịp thời thể chế hóa chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Kết luận số 23-KL/TW ngày 7/4/2026 về Đề án “Nghiên cứu xây dựng chế định luật sư công trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay”. Dự thảo nghị quyết không có nội dung trái Hiến pháp, nhưng có một số nội dung khác với quy định của luật hiện hành hoặc chưa được luật hiện hành quy định. Việc trình Quốc hội ban hành nghị quyết thí điểm là phù hợp với quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế
Cũng tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.
Trình bày báo cáo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú cho biết, về phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng, dự thảo Nghị quyết chỉ áp dụng cho việc phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế. Tuy nhiên, Nghị quyết cũng mở ra việc cho phép áp dụng một số quy định có thể áp dụng chung cho việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của Nhà nước, Chính phủ, cơ quan nhà nước Việt Nam và điều này được thể hiện tại khoản 2 Điều 20 của dự thảo Nghị quyết.
Liên quan đến vấn đề nâng cao năng lực chuyên môn sâu về pháp lý tố tụng quốc tế của Cơ quan quản lý nhà nước về đầu tư nước ngoài, Thứ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, cơ quan này có đủ năng lực để giải quyết theo Tờ trình 156 mà Chính phủ đã báo cáo. Cụ thể, Cơ quan quản lý nhà nước về đầu tư nước ngoài là cơ quan chủ trì đàm phán nội dung cam kết trong các hiệp định khuyến khích bảo hộ đầu tư, các điều khoản về giải quyết tranh chấp giữa Nhà nước và nhà đầu tư. Thực tiễn từ trước đến nay, các cơ quan quản lý nhà nước về đầu tư nước ngoài luôn tham gia trong tất cả các tổ công tác liên ngành giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế và có kinh nghiệm. Cơ quan quản lý nhà nước về đầu tư nước ngoài đảm nhận nhiệm vụ góp phần nâng cao chất lượng công tác đàm phán, ký kết và thực hiện điều ước quốc tế về đầu tư, qua đó tiếp tục hoàn thiện thể chế pháp luật.
Về chế độ chính sách cho người làm công tác này, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú đề cập về tính hợp lý của các chính sách đặc thù. Các mức chính phủ đề xuất đều là những mức đã được quy định trong các Nghị quyết hiện hành như Nghị quyết số 179/2025/QH15 về xây dựng pháp luật, Nghị quyết 250/2025/QH15 và trên cơ sở xác định người trực tiếp làm công tác phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế là các chuyên gia, người có trình độ cao tham gia vào công tác hội nhập quốc tế. Do khối công lượng công việc của các cơ quan tổ chức là khác nhau nên dự thảo Nghị quyết đã phân chia thành các nhóm chế độ, chính sách áp dụng cho từng nhóm đối tượng khác nhau để đảm bảo tính hợp lý và tính khả thi.
Xuân Tùng (TTXVN)
Bình luận (0)