Thời gian gần đây, không ít người dân nhận được các cuộc gọi tự xưng là nhân viên nhà mạng, cán bộ cơ quan chức năng hoặc người hỗ trợ cập nhật dữ liệu thuê bao. Các đối tượng thường thông báo sim sắp bị khóa do chưa chuẩn hóa thông tin, sau đó yêu cầu người nghe truy cập đường link lạ, cung cấp mã OTP hoặc cài ứng dụng để “xác thực”. Chỉ cần làm theo vài thao tác, nạn nhân có thể mất quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng hoặc bị đánh cắp dữ liệu cá nhân.
Bên cạnh cảnh báo từ cơ quan chức năng, nhiều trường học tại TP.HCM cũng chủ động tăng cường tuyên truyền cho phụ huynh và học sinh trong bối cảnh mùa tuyển sinh, thi cử đang đến gần. Cô Trần Thị Thủy Tiên – Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Huệ (phường Long Bình, TP.HCM) chia sẻ: “Nhà trường luôn chia sẻ các tin bài cảnh giác từ báo chí chính thống, với mong muốn trở thành “cẩm nang” phòng chống lừa đảo cho học sinh và các bậc phụ huynh”.
Theo cô Tiên, thời điểm cuối năm học thường xuất hiện nhiều hình thức giả danh giáo viên, nhân viên trường học hoặc cán bộ ngành giáo dục để gọi điện yêu cầu phụ huynh xác nhận thông tin tuyển sinh, chuyển khoản các khoản phí hoặc cập nhật hồ sơ trực tuyến. Nếu thiếu cảnh giác, phụ huynh rất dễ rơi vào bẫy.
Thực tế cho thấy, các thủ đoạn lừa đảo hiện nay không còn dừng ở những kịch bản đơn giản. Đối tượng xấu ngày càng biết cách đánh vào tâm lý hoang mang của nạn nhân. Chúng thường tạo cảm giác cấp bách bằng những lời đe dọa như sim sắp bị khóa, tài khoản có dấu hiệu bất thường hoặc hồ sơ tuyển sinh gặp trục trặc. Sau khi khiến người nghe lo lắng, chúng lập tức đưa ra “giải pháp”, hướng dẫn thao tác ngay trên điện thoại nhằm chiếm đoạt thông tin.
Người cao tuổi vẫn là nhóm dễ trở thành mục tiêu của tội phạm công nghệ cao. Nhiều người chưa quen thao tác công nghệ, trong khi tâm lý lại dễ tin vào những cuộc gọi mang danh cơ quan chức năng. Ngoài ra, phụ nữ nội trợ và học sinh cũng thường bị các đối tượng lợi dụng sự thiếu kinh nghiệm để tiếp cận.
Trong bối cảnh đó, việc chủ động trang bị kỹ năng bảo mật thông tin trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Các chuyên gia an ninh mạng nhiều lần khuyến cáo người dân tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu ngân hàng, thông tin căn cước công dân hay dữ liệu cá nhân qua điện thoại. Khi nhận được cuộc gọi liên quan đến khóa sim hoặc cập nhật thông tin thuê bao, người dân nên chủ động liên hệ tổng đài chính thức hoặc đến trực tiếp điểm giao dịch của nhà mạng để xác minh.
Không chỉ người lớn tuổi, phụ huynh và học sinh cũng cần cẩn trọng khi sử dụng mạng xã hội trong giai đoạn tổng kết năm học và tuyển sinh. Nhiều gia đình có thói quen đăng tải hình ảnh giấy khen, thông tin trường lớp, số báo danh hoặc dữ liệu cá nhân của con lên mạng xã hội. Những thông tin tưởng chừng vô hại này lại có thể bị kẻ xấu thu thập để phục vụ các kịch bản lừa đảo tinh vi hơn.
Tại TP.HCM, nhiều trường học đã tăng cường giáo dục học sinh kỹ năng sử dụng internet an toàn, nhận biết tin giả và cảnh giác với các cuộc gọi bất thường. Một số trường còn phối hợp phổ biến kiến thức về an ninh mạng trong các buổi sinh hoạt dưới cờ hoặc hoạt động ngoại khóa nhằm giúp học sinh nâng cao ý thức tự bảo vệ mình trên không gian số.
Cơ quan chức năng cũng liên tục phát đi cảnh báo về tình trạng giả danh nhân viên nhà mạng, giả danh công an, nhân viên ngân hàng hoặc cán bộ tuyển sinh để lừa đảo. Dù thủ đoạn không quá mới, nhưng các đối tượng thường thay đổi cách tiếp cận, ngôn ngữ và công nghệ nhằm tạo cảm giác chuyên nghiệp hơn, khiến nhiều người mất cảnh giác.
Theo nhiều chuyên gia, điều quan trọng nhất hiện nay là mỗi người cần hình thành thói quen kiểm chứng thông tin trước khi thực hiện bất kỳ yêu cầu nào liên quan đến tài khoản cá nhân hoặc chuyển tiền. Chỉ cần chậm lại vài phút để gọi đến số tổng đài chính thức hoặc hỏi lại người thân, người dân có thể tránh được những thiệt hại lớn.
Đối với vấn đề chuẩn hóa thông tin thuê bao, người dân nên chủ động kiểm tra sim điện thoại của mình đã đăng ký chính chủ hay chưa và thực hiện cập nhật trực tiếp tại các điểm giao dịch chính thức của nhà mạng nếu cần thiết. Việc tự mình đến xác minh thông tin sẽ an toàn hơn rất nhiều so với làm theo hướng dẫn từ các cuộc gọi lạ.
Thủy Phạm
Bình luận (0)