Đây là ý kiến của ông Lê Hoàng (Phó Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam, Trưởng đại diện Văn phòng phía Nam tại TP.HCM) trong buổi báo cáo kết quả khảo sát “Niềm tin – Thói quen đọc của giới trẻ tại TP.HCM” vừa được tổ chức tại NXB Trẻ.
Để người Việt Nam đọc sách tốt hơn, phải đi từ trẻ thơ
Đề tài nghiên cứu được Hội Xuất bản VN và Công ty Đường sách TP thực hiện. Đây cũng là một bước thực hiện chủ trương của Chính phủ, với đề án phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020 định hướng đến 2030 mà Thủ tướng đã phê duyệt vào năm 2017.
Cần đầu tư việc đọc cho học sinh tiểu học, trung học
Theo đó, đề tài nghiên cứu được thực hiện bằng phương pháp khảo sát dựa trên các bảng câu hỏi và được phỏng vấn trực tiếp nhóm đối tượng: phụ huynh, giáo viên, học sinh cấp 1, 2, 3 và sinh viên.
Sau 2 tháng thực hiện, bà Quách Thu Nguyệt (Phó Giám đốc Công ty Đường sách TP.HCM) kết luận: Kết quả cho thấy học sinh cấp 3, sinh viên ở TP.HCM nhận thức khá rõ sự cần thiết, giá trị của việc đọc mang lại cho cá nhân. “Với học sinh cấp 3, đây là cấp độ tuổi đủ tự lập, định hình thói quen đọc một cách độc lập. Kết quả khảo sát cho thấy có nhiều yếu tố tích cực. Theo đó, mức độ đọc thường xuyên của các em chiếm đến 64,3%. Đa phần sách đọc được do các em chọn mua. Nhưng với sinh viên, kết quả khảo sát lại bị phân hóa. Mức độ đọc sách thường xuyên chỉ 32% nhưng đọc lưng chừng là 59%. Đối tượng này bị chi phối bởi công việc làm thêm, mạng xã hội…” – bà Nguyệt phân tích.
Tuy nhiên với học sinh cấp 1 và cấp 2, khảo sát cho thấy bức tranh về thói quen đọc không mấy tươi sáng. Cụ thể, cấp độ yêu thích đọc sách ở cấp 1 chỉ 42%, cấp 2 là 36%; cấp độ thường xuyên đọc của hai nhóm này cũng dưới 50%. Đáng lưu ý là thời gian dành cho việc đọc sách của học sinh cấp 1, 2 ít hơn nhiều so với thời gian dành cho các thiết bị điện tử như iPad, điện thoại… “Việc sử dụng các thiết bị điện tử chủ yếu là để chơi game, xem ca nhạc, xem phim… còn liên quan đến việc học chỉ chiếm 29%. Đây là 2 nhóm đối tượng cần được quan tâm đầu tư nhiều hơn nữa trong việc tạo lập cảm xúc yêu thích đối với việc đọc từ môi trường gia đình, nhà trường” – bà Nguyệt nhấn mạnh.
Cần đưa tiết đọc sách vào trường học
Theo bà Nguyệt, sự phát triển văn hóa đọc có ý nghĩa quan trọng. Là một trong những mục tiêu xây dựng TP thông minh. Qua khảo sát, chúng tôi nhận thấy các em học sinh hiểu được giá trị của việc đọc sách nhưng chưa được tác động mạnh mẽ, chưa được đáp ứng đúng nhu cầu. Phần lớn cũng chưa hiểu đúng về sách, chỉ nghĩ đó là những cuốn sách giáo khoa.
Cũng theo bà Nguyệt, người ảnh hưởng, tác động đến thói quen đọc sách của trẻ chính là gia đình (chiếm 28%). Nhà trường thì đóng vai trò quan trọng trong việc tạo lập thói quen cho trẻ (18%). Từ kết quả khảo sát, có đến 60% học sinh cấp 1 và 55% học sinh cấp 2 thường đọc sách ở nhà. Nhưng cũng có đến 24% phụ huynh không bắt trẻ ở độ tuổi cấp 1 đọc sách. Và việc đọc trong lớp, trong sân trường, trong thư viện nhà trường ở học sinh cấp 1 chỉ 30%, cấp 2 là 27%.
| Đối với học sinh cấp 3 và sinh viên, bà Nguyệt cho biết sẽ phối hợp với Thành đoàn TP.HCM tiến hành nghiên cứu sâu ở cả 4 thành tố: Niềm tin, thói quen, hành vi, kiến thức đọc. “Và có đến 72% cho rằng 1 cuốn sách, lời nói hay, châm ngôn hay cũng thúc đẩy các em đọc. Do đó vai trò của người làm sách cũng hết sức quan trọng” – bà Nguyệt chỉ ra. |
Ông Lê Hoàng cho rằng để người Việt Nam đọc sách tốt hơn, phải đi từ trẻ thơ và phải hình thành thói quen cho các em ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Muốn có được điều đó, chúng ta cần đưa tiết đọc sách vào một số trường điểm để các em được tiếp cận và đọc sách. Có như vậy mới tác động một cách có hệ thống, tích cực nhất, giúp các em đến với sách và hình thành thói quen đọc sách. Nếu đọc sách có phong trào thì không hình thành thói quen. “Sắp tới đây chúng tôi sẽ có văn bản kiến nghị Bộ GD-ĐT bố trí những giờ học độc lập thông qua sách trong chương trình giáo dục chính khóa để học sinh được tiếp cận với văn hóa đọc một cách tích cực và thường xuyên hơn. Ngoài ra sẽ tổ chức một hội thảo với tên gọi “Thói quen đọc góp phần hình thành nhân cách cho trẻ như thế nào?”, để kêu gọi không chỉ các thầy cô giáo mà ngay cả phụ huynh và bản thân học sinh cũng cùng quan tâm đến việc đọc và xây dựng thói quen đọc cho nhau” – ông Lê Hoàng cho biết.
Bà Nguyệt nói thêm, giải pháp cốt lõi và đầu tiên chính là tạo dựng niềm tin nơi người đọc. Cần truyền thông và phổ biến rộng rãi trong cộng đồng, gia đình, nhà trường một cách thường xuyên. Tránh truyền thông theo khẩu hiệu mang tính phong trào, Nhà nước nên sử dụng ngân sách cho các video phát sóng trong khung giờ vàng. Ngoài ra cần vận động các tổ chức xã hội, các nhóm cộng đồng trẻ thực hiện các kênh YouTube về sách lành mạnh, hấp dẫn có sức cuốn hút, dẫn dắt, định hướng cho mọi người.
Đối với học sinh cấp 3 và sinh viên, bà Nguyệt cho biết sẽ phối hợp với Thành đoàn TP.HCM tiến hành nghiên cứu sâu ở cả 4 thành tố: Niềm tin, thói quen, hành vi, kiến thức đọc. “Và có đến 72% cho rằng 1 cuốn sách, lời nói hay, châm ngôn hay cũng thúc đẩy các em đọc. Do đó vai trò của người làm sách cũng hết sức quan trọng” – bà Nguyệt chỉ ra.
Bài, ảnh: Hồ Trinh
Bình luận (0)