Tại Hội thảo “Kinh tế cuối tuần (KTCT): Tiềm năng và động lực tăng trưởng mới của TP.HCM sau hợp nhất”, ông Võ Anh Tài – Phó Tổng Giám đốc Saigontourist Group – cho biết, việc phát triển KTCT là cần thiết vì đây chính là “khung thời gian vàng” để kích cầu tiêu dùng một cách hiệu quả nhất.
Theo ông Tài, KTCT có thể được hiểu là tập hợp các hoạt động kinh tế – dịch vụ – trải nghiệm diễn ra chủ yếu vào cuối tuần, từ du lịch, lưu trú, ẩm thực, mua sắm đến giải trí, sự kiện và kinh tế ban đêm. Điểm quan trọng là các hoạt động này không tồn tại rời rạc mà được tổ chức thành một hệ sinh thái tiêu dùng liên hoàn nhằm tối đa hóa thời gian lưu trú và mức chi tiêu của người dân, du khách, đồng thời có thể vận hành xuyên suốt quanh năm thông qua các chương trình và lịch sự kiện ổn định. Khi được tổ chức tốt, KTCT sẽ giúp chuyển dịch hành vi từ đi về trong ngày sang ở lại và trải nghiệm nhiều hơn, qua đó gia tăng đáng kể chi tiêu.
“Mô hình này cho phép tận dụng tối đa hạ tầng đô thị và hệ thống dịch vụ hiện có mà không đòi hỏi đầu tư mới quá lớn, đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ kinh tế ban đêm và các ngành dịch vụ có giá trị gia tăng cao”, ông Tài nhấn mạnh.
Nhiều tiềm năng để TP phát triển kinh tế cuối tuần
TS. Dương Đức Minh – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế và du lịch TP.HCM – cho biết, tiềm năng của KTCT tại TP.HCM không nằm ở những yếu tố đơn lẻ mà nằm trong cấu trúc không gian – sinh thái đặc thù hiếm đô thị nào có được. Trước hết, lợi thế mở rộng không gian của siêu đô thị sau khi liên kết với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Sự mở rộng này tạo ra một mặt tiền sinh thái hoàn toàn mới, nơi các hệ sinh thái biển – sông – rừng – nông nghiệp cùng tồn tại và bổ trợ lẫn nhau. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển các sản phẩm du lịch có khả năng “giảm áp lực cho hệ thống đô thị” và đóng góp vào quá trình phục hồi đô thị.
Trục sinh thái sông Sài Gòn – Đồng Nai cũng là một tiềm năng nổi bật. Dòng sông này không chỉ đóng vai trò kết nối không gian từ Bình Dương xuống TP.HCM và ra Cần Giờ mà còn tạo ra một hành lang sinh thái liên tục, kết hợp giữa rừng, mặt nước và các vùng chuyển tiếp. Cấu trúc này tạo nên một “dòng khí sinh thái” tự nhiên, điều mà nhiều siêu đô thị khác phải đầu tư rất lớn để tái tạo bằng các công trình nhân tạo. Đây chính là lợi thế nền tảng để phát triển các sản phẩm trải nghiệm gắn với thiên nhiên, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu “giải nén đô thị” ngày càng tăng.
ThS. Nguyễn Thị Thanh Tâm – Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM – khẳng định, việc mở rộng không gian đô thị đã tạo thêm nhiều điểm đến tại khu vực ven đô và vùng giáp ranh. Nhờ đó, dòng khách không còn tập trung tuyệt đối vào khu trung tâm, mở ra cơ hội cho các mô hình kinh doanh quy mô nhỏ tham gia thị trường với chi phí hợp lý hơn. Tuy nhiên, sự phát triển hiện nay vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Các hoạt động KTCT chủ yếu xoay quanh ăn uống và giải trí cơ bản; trong khi các sản phẩm văn hóa, sáng tạo vốn có giá trị gia tăng cao còn hạn chế. Không gian phát triển cũng tập trung ở một số khu vực, chưa lan tỏa đồng đều ra vùng ven. Một vấn đề khác là khung pháp lý cho các mô hình kinh doanh linh hoạt vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Nhiều hoạt động còn mang tính tự phát, thiếu cơ chế hỗ trợ dài hạn, khiến doanh nghiệp nhỏ khó mở rộng quy mô hoặc nâng cấp chất lượng dịch vụ.
“Nếu được tổ chức bài bản, KTCT không chỉ mang lại doanh thu dịch vụ, mà còn góp phần phân bổ lại không gian phát triển, giảm áp lực cho khu trung tâm và kích hoạt các khu vực ven đô. Khi đó, TP.HCM không chỉ là nơi làm việc, mà còn là không gian trải nghiệm, nơi các hoạt động kinh tế và đời sống được kết nối chặt chẽ trong từng nhịp cuối tuần”, ThS. Tâm chia sẻ.
Quy hoạch “hệ sinh thái cuối tuần”
TS. Nguyễn Lưu Bảo Đoan – Giám đốc chương trình cử nhân bất động sản, ĐH Kinh tế TP.HCM – cho rằng, để phát triển KTCT, chính quyền cần thực hiện quy hoạch các điểm đến cuối tuần, chuyển từ tư duy phát triển điểm đến đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái đa cực trong không gian kinh tế và địa lý nhằm khai thác hiệu quả thế mạnh của các địa điểm cụ thể. Đồng thời chính quyền cần tạo điều kiện để các hoạt động kinh tế và văn hóa hướng đến đối tượng khách hàng là hộ gia đình và có chính sách hỗ trợ tiếp cận. Chính quyền nên xây dựng quy hoạch “hệ sinh thái cuối tuần” bao gồm các trục đường du lịch, khu shopping mall, không gian công cộng thích hợp, khu vui chơi giải trí, trục mua sắm và ăn uống. Quy hoạch này kết hợp giữa không gian công cộng thân thiện gia đình vào ban ngày và các hoạt động văn hóa, ẩm thực, biểu diễn vào buổi tối. Khi chuỗi thời gian được nối liền, tổng thời gian lưu trú và mức chi tiêu sẽ tăng lên đáng kể. Quy hoạch này chú trọng cấu trúc đa cực khai thác hạ tầng phù hợp ở các điểm đến tại các khu vực đô thị hóa và tình trạng hạ tầng khác nhau. Khu Đông, Tây, Nam và Bắc có thể được phát triển thành các cực cuối tuần với đặc trưng riêng, giúp phân tán dòng khách, giảm ùn tắc và tăng tính linh hoạt của hệ sinh thái…
Theo TS. Phan Võ Minh Thắng – Trưởng khoa Kinh doanh, Trường ĐH Hoa Sen, gốc rễ của bài toán KTCT nằm ở cách con người phân bổ thời gian, chứ không đơn thuần là không gian hay thu nhập. Có một nghịch lý là thu nhập ngày càng tăng nhưng thời gian rảnh thực tế lại thu hẹp, khiến mỗi quyết định tiêu dùng cuối tuần trở thành một “bài toán tối ưu” khắt khe hơn. Trong bối cảnh đó, rào cản lớn nhất không còn là khoảng cách địa lý mà là chi phí thời gian bao gồm thời gian di chuyển, chờ đợi và ra quyết định.
“Nếu không giải quyết được bài toán thời gian, mọi nỗ lực mở rộng không gian hay gia tăng hoạt động đều khó phát huy hiệu quả. Giải pháp vì vậy phải đi thẳng vào việc triệt tiêu thời gian chết và tối đa hóa mật độ trải nghiệm trong một khung thời gian hữu hạn. Cụ thể, chúng ta có thể phát triển các hệ thống di chuyển tích hợp theo mô hình “Mobility as a Service” cho phép người dùng sử dụng một nền tảng duy nhất để kết nối toàn bộ hành trình cuối tuần; đồng thời thiết kế các gói trải nghiệm trọn gói thay vì các dịch vụ rời rạc, nhằm giảm thiểu ma sát trong quá trình lựa chọn và tiêu dùng”, TS. Thắng chia sẻ.
Hậu Giang
Bình luận (0)