Bộ GD-ĐT vừa qua đã ban hành các quy định về chuẩn nghề nghiệp giảng viên ĐH, CĐ; giáo viên sơ cấp, trung cấp, phổ thông và mầm non. Việc ban hành nhằm chi tiết, cụ thể hóa các quy định của Luật Nhà giáo, Luật Giáo dục nghề nghiệp cũng như bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành và đáp ứng yêu cầu đổi mới.
Trong đó, chuẩn nghề nghiệp giảng viên ĐH được quy định tại Thông tư số 26/2026 (kế thừa các nội dung quy định tại Thông tư số 40/2020); cụ thể, quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp, bổ nhiệm và xếp lương đối với viên chức giảng dạy trong các cơ sở giáo dục ĐH công lập…
Giảng viên ĐH phải đáp ứng 3 tiêu chuẩn
Một trong những điểm đáng chú ý của thông tư là mở rộng phạm vi áp dụng đối với toàn bộ đội ngũ giảng viên ĐH; bao gồm giảng viên, giảng viên chính và giảng viên cao cấp trong các cơ sở giáo dục ĐH công lập và ngoài công lập. Quy định này góp phần bảo đảm sự thống nhất về chuẩn nghề nghiệp trong toàn hệ thống giáo dục ĐH. Trước đó, Thông tư số 40/2020 chỉ áp dụng đối với viên chức giảng dạy trong các cơ sở giáo dục ĐH công lập.
Thông tư không áp dụng đối với giảng viên thuộc các cơ sở giáo dục ĐH do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý. Thông tư cũng quy định cụ thể nhiệm vụ của giảng viên, giảng viên chính và giảng viên cao cấp. Cụ thể gồm: Giảng dạy và hướng dẫn người học; tham gia xây dựng, phát triển chương trình đào tạo; biên soạn giáo trình, tài liệu; thực hiện hoạt động khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo; tham gia các hoạt động hợp tác, phục vụ cộng đồng và quản lý theo phân công… Đối với từng chức danh, các yêu cầu về năng lực chuyên môn, nghiên cứu khoa học và đóng góp học thuật được quy định theo mức độ phù hợp, góp phần định hướng rõ lộ trình phát triển nghề nghiệp của giảng viên.
Chuẩn nghề nghiệp giảng viên ĐH được quy định gồm 3 nhóm cơ bản: Tiêu chuẩn về đạo đức; tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, bồi dưỡng; tiêu chuẩn về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ. Các tiêu chuẩn này được thiết kế theo từng chức danh nghề nghiệp, bảo đảm tính phân tầng và phù hợp với yêu cầu của từng vị trí việc làm. Trong đó, tiêu chuẩn về đạo đức nhấn mạnh yêu cầu về phẩm chất, uy tín, tinh thần trách nhiệm, sự công bằng và liêm chính trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học… Tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, bồi dưỡng đặt ra yêu cầu về trình độ chuyên môn và chứng chỉ bồi dưỡng theo chuẩn nghề nghiệp. Tiêu chuẩn về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ tập trung vào khả năng giảng dạy, nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ, sử dụng ngoại ngữ và tham gia các hoạt động phát triển chuyên môn…
Theo Bộ GD-ĐT, việc xây dựng hệ thống chuẩn theo hướng này tạo cơ sở để các cơ sở giáo dục ĐH thực hiện bố trí, phân công, giao nhiệm vụ và đánh giá giảng viên theo vị trí việc làm; đồng thời làm căn cứ xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ. Thông tư số 26 cũng quy định rõ các nội dung chuyển tiếp nhằm bảo đảm quyền lợi cho đội ngũ giảng viên ĐH. Theo đó, các chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp được cấp trước ngày 31-12-2026 được công nhận tương đương với chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp theo quy định mới. Ngoài ra, thông tư cũng quy định người đứng đầu cơ sở giáo dục ĐH hoặc người đứng đầu đơn vị thuộc, trực thuộc cơ sở giáo dục ĐH được phân cấp theo thẩm quyền căn cứ vào chuẩn nghề nghiệp giảng viên ĐH để bố trí, phân công, giao nhiệm vụ cho giảng viên ĐH; đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ theo vị trí việc làm. Đồng thời, xây dựng và thực hiện kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, phát triển đội ngũ giảng viên ĐH theo thẩm quyền.
Giảng viên chính, giảng viên cao cấp dạy CĐ phải có đề tài nghiên cứu, bài báo khoa học
Chuẩn nghề nghiệp giảng viên CĐ được quy định tại Thông tư số 25/2026/TT-BGDĐT. Thông tư nêu rõ các trường hợp có bằng cử nhân hoặc văn bằng trình độ tương đương trở lên của một số ngành đào tạo thuộc giáo dục ĐH đáp ứng tiêu chuẩn để dạy thực hành trình độ ĐH. Bên cạnh đó, thông tư cũng quy định tiêu chuẩn chung về đạo đức của giảng viên giảng dạy trình độ CĐ. Trong đó, nhấn mạnh yêu cầu tâm huyết với nghề, tận tụy với công việc; công bằng trong giảng dạy, đánh giá đúng thực chất năng lực của người học, chống bệnh thành tích.
| Việc ban hành thông tư góp phần hoàn thiện khung pháp lí về phát triển đội ngũ giảng viên, tạo nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục – đào tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong giai đoạn mới. |
Chuẩn nghề nghiệp giảng viên CĐ được thiết kế theo từng chức danh, đáp ứng 3 nhóm tiêu chuẩn gồm: Đạo đức nghề nghiệp; trình độ đào tạo, bồi dưỡng và năng lực chuyên môn, nghiệp vụ; nghề nghiệp. Trong đó, giảng viên phải có trình độ từ cử nhân hoặc tương đương. Giảng viên chính phải có trình độ thạc sĩ trở lên. Giảng viên cao cấp phải có trình độ tiến sĩ. Một điểm mới đáng chú ý của thông tư là yêu cầu cụ thể hơn về hoạt động nghiên cứu khoa học. Theo đó, giảng viên chính, giảng viên cao cấp phải có đề tài nghiên cứu, bài báo khoa học hoặc sản phẩm chuyên môn cụ thể. Thông tư cũng khuyến khích giảng viên tham gia chuyển giao công nghệ, sáng kiến cải tiến kỹ thuật; gắn hoạt động nghiên cứu với nâng cao chất lượng đào tạo và thực tiễn nghề nghiệp.
Ngoài ra, thông tư còn có các quy định chuyển tiếp rõ ràng, bảo đảm tính ổn định; tránh xáo trộn trong quản lí, tuyển dụng giảng viên CĐ. Các chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp được cấp trước ngày 31-12-2026 được xác định tương đương với chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp quy định tại thông tư này. Giảng viên đã tuyển dụng trước khi thông tư này có hiệu lực không bắt buộc bổ sung chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp giảng viên CĐ, trừ trường hợp thay đổi vị trí việc làm. Giảng viên được tuyển dụng kể từ ngày thông tư này có hiệu lực thi hành phải đáp ứng tiêu chuẩn có chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp giảng viên CĐ kể từ sau ngày 31-12-2026.
Việt Ngân
Bình luận (0)