Người đưa “hồn Việt” ra quốc tế

Sinh năm 1970 trong một gia đình nghèo ở quận 4 – TP.HCM, vốn mê nghệ thuật nên từ nhỏ, chị đã lén ba mẹ đi học cải lương với nhạc sĩ Út Trong. Chính nhạc sĩ này đã đặt cho chị nghệ danh là Linh Huyền.

Năm 1989, khi đang học năm nhất Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM thì Linh Huyền đoạt được huy chương bạc Giọng ca cải lương toàn quốc,sau đó đoạt giải A cuộc thi Tiếng hát ru của Câu lạc bộ Quê hương do NGƯT Thúy Hoan làm giám khảo. Vì quá đam mê ca hát mà Linh Huyền quyết định chọn tấm màn nhung và ánh đèn của sân khấu cải lương. Từ năm 1991 đến 1995, Linh Huyền liên tục gặt hái thành công trên sân khấu cải lương, đoạt huy chương vàng trong Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc 1997. Tuy nhiên, sân khấu cải lương sau đó gặp nhiều khó khăn, để đảm bảo cuộc sống, cuối năm 1999, chị chuyển qua hài kịch. Sau nhiều năm lăn lộn với hài kịch, cuộc sống kinh tế gia đình đã ổn định nhưng Linh Huyền vẫn đau đáu một nỗi niềm với cải lương, đặc biệt là những vở cải lương lịch sử giúp cho sinh viên – học sinh hiểu hơn về sử Việt. Cuối năm 2009, bất ngờ Linh Huyền thực hiện vở cải lương Bà chúa thơ Nôm (tức nhà thơ Hồ Xuân Hương) ở Nhà hát TP do chính chị viết kịch bản và NSƯT Trần Minh Ngọc đạo diễn. Vở được đầu tư nghiêm túc, tạo được tiếng vang lớn. Tuy nhiên, chị phải liên tục bù lỗ bởi giá vé bán khá “mềm”, lại ưu tiên giảm 50% giá vé đối với các khán giả là sinh viên, học sinh. Dẫu bước đầu gặp khó khăn nhưng Linh Huyền vẫn quyết tâm đeo đuổi tâm huyết của mình. Sau đó, chị tiếp tục sáng tác các vở cải lương lịch sử: Sương Nguyệt Ánh, Trạng trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, Trần Quốc Toản, Đoàn Thị Điểm… mang đi biểu diễn ở các trường tiểu học, THPT và ĐH trên địa bàn TP được sinh viên – học sinh đón nhận nồng nhiệt. Bên cạnh việc đầu tư dàn dựng, biểu diễn các vở tuồng cải lương lịch sử, chị còn mở những lớp dạy cải lương, trong đó có dạy ca diễn, hóa trang, vũ đạo, sáng tác kịch bản với sự tham gia giảng dạy của chị và NSƯT Xuân Chính, NSƯT Diệu Đức, nghệ sĩ Bạch Long… Linh Huyền chia sẻ: “Tôi quyết tâm mở lớp dạy về cải lương để qua đó lưu giữ, phát huy những bài bản cải lương. Cải lương có hàng trăm bài bản lớn nhỏ và hiện nay nhiều bài bản gần như thất truyền, hiếm có bạn trẻ biết. Các học viên học giỏi, có hoàn cảnh khó khăn được miễn hoàn toàn học phí. Tôi muốn mình như một cánh én, góp thêm một phần cùng nhiều cánh én khác giúp cho sân khấu cải lương nước nhà trở lại thời hoàng kim…”.

Gần 2 năm ấp ủ một chương trình nghệ thuật sân khấu phục vụ cho khách du lịch trong và ngoài nước, năm 2010, Linh Huyền đã ra mắt chương trình Hồn Việt – The Soul of Vietnam diễn ra định kì ngày 15 và 23 hàng tháng tại Nhà hát TP rất thành công. Linh Huyền cho biết: “Hồn Việt được thiết kế như một hành trình minh họa lịch sử – văn hóa Việt Nam thông qua các loại hình nghệ thuật truyền thống lẫn hiện đại. Ở đây có đủ hình thức biểu diễn từ đàn đá, tuồng, chèo, hát xẩm, nhã nhạc cung đình, cải lương đến các nghệ thuật múa, rối, xiếc, nhạc hiện đại theo phong cách thịnh hành hiện nay. Toàn bộ trang phục truyền thống của các dân tộc thiểu số trong Hồn Việt đều là trang phục gốc của người bản địa”.

 Có thể nói, thời lượng Hồn Việt chỉ gói ghém trong 60 phút, nhưng Linh Huyền đã biết cách làm phong phú chương trình bằng những tiết mục đặc sắc, nhằm tôn vinh văn hóa Việt với sự chuyển cảnh tinh tế mà không phải bất cứ sân khấu nào cũng làm được. Đạo diễn – NSƯT Trần Minh Ngọc – Phó chủ tịch Hội Sân khấu TP.HCM nhận xét: “Đặc trưng của chương trình là quy tụ được các nghệ sĩ tài năng của Việt Nam như Đỗ Lộc, Hải Phượng, Thu Thủy, Duy Đức cùng dàn diễn viên hơn 60 người đến từ nhóm xiếc TP.HCM. Cụ thể, Hồn Việt gồm 5 hoạt cảnh, kéo dài 60 phút. Khởi đầu là lịch sử về Hai Bà Trưng với âm nhạc cồng chiêng, đàn đá và hai con voi như thật có thể di chuyển được. Tiếp theo là ba hoạt cảnh Bắc, Trung, Nam mô tả văn hóa, đời sống người Việt Nam qua câu chuyện Chú Cuội cây đa. Hoạt cảnh cuối cùng là một Sài Gòn năng động, quyến rũ du khách với đời sống thị dân phong phú, thể hiện qua những tiếng rao, những âm thanh rộn ràng đủ loại của Sài Gòn. Ngoài ra, việc đích thân Linh Huyền giữ vai trò người dẫn chương trình bằng tiếng Anh là một lợi thế, bởi chị có thể sẵn sàng giải thích được ngay các thắc mắc của du khách nước ngoài”. Linh Huyền chia sẻ: “Chúng tôi thực hiện chương trình này không chỉ vì doanh thu, mà còn là để quảng bá cho văn hóa dân tộc Việt Nam với bạn bè quốc tế. Bởi tôi biết, du khách đến Việt Nam không chỉ để tham quan danh lam thắng cảnh, mà hơn thế nữa, họ đến để tận hưởng những âm sắc đặc thù của nghệ thuật Việt Nam”. Bạn bè và đồng nghiệp thường thắc mắc, vì sao một Linh Huyền nhỏ nhắn lại có thể làm nhiều thứ thành công như thế? Linh Huyền cười tươi trả lời: “Có lẽ vì tôi đã “lỡ” đam mê nghệ thuật. Bên cạnh đó, tôi may mắn có ông xã – họa sĩ người Anh gốc Ý, Richard Marzano – rất ủng hộ, luôn hậu thuẫn, chia sẻ để tôi tiếp tục hết mình cho các dự án nghệ thuật của mình”.

Bài, ảnh: THANH TÂM