TP.HCM là đô thị đặc biệt, đông dân nhất nước, nơi hội tụ 54 dân tộc Việt Nam sinh sống và làm việc. Cùng với phát triển kinh tế, công tác bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội, an sinh xã hội luôn được quan tâm thực hiện với nhiều mô hình sáng tạo, thực sự hướng về nhân dân, phát huy truyền thống nhân ái, nghĩa tình của người dân.
1. Trong hơn 5 thập kỷ hòa bình và phát triển, TP.HCM luôn chủ động ban hành và tổ chức thực hiện nhiều chính sách an sinh xã hội (ASXH) đặc thù, chăm lo kịp thời cho người có công, hộ nghèo, cận nghèo, công nhân lao động, người nhập cư và các đối tượng yếu thế. Đồng thời phát huy mạnh mẽ tinh thần tương thân, tương ái thông qua các phong trào, cuộc vận động và hoạt động xã hội hóa rộng khắp.
TP là nơi khởi xướng chương trình “Xóa đói giảm nghèo”, một chương trình mang ý nghĩa vừa cấp bách vừa có tính chiến lược lâu dài, đã trở thành chương trình hành động của cả nước với một hệ thống các giải pháp đồng bộ. Chương trình giảm nghèo đa chiều giai đoạn 2021-2025, đã giảm khoảng 69.914 hộ nghèo và cận nghèo (chiếm khoảng 2,7% tổng số hộ). Tính đến hết quý 1/2026, toàn TP còn 16.448 hộ nghèo, hộ cận nghèo (chiếm khoảng 0,44%/tổng số hộ dân). TP đã chi hơn 15.000 tỷ đồng từ ngân sách và nguồn xã hội hóa để hỗ trợ 100% hộ nghèo, cận nghèo tiếp cận các chính sách ASXH, tạo điều kiện để thoát nghèo bền vững.
Thực hiện cấp hàng chục ngàn thẻ BHYT, hỗ trợ học phí, xây dựng/sửa chữa nhà ở, vay vốn ưu đãi giúp nhiều hộ nghèo an cư – lập nghiệp – vươn lên thoát nghèo. Trong năm 2025, TP đã hỗ trợ cấp 105.327 thẻ BHYT với tổng kinh phí hơn 111 tỷ đồng; hỗ trợ chi phí học tập cho 4.938 lượt học sinh và cấp học bổng cho 6.432 học sinh với tổng kinh phí gần 14 tỷ đồng; hỗ trợ xây mới và sửa chữa 1.309 căn nhà tình thương với tổng kinh phí hơn 91,79 tỷ đồng.
Công tác “đền ơn đáp nghĩa”, chăm sóc người già có công, thương binh và con liệt sĩ, các phong trào tặng nhà tình nghĩa, tình thương được thực hiện ngày càng sâu rộng, hiệu quả. TP cũng là nơi đầu tiên hình thành cơ sở dạy nghề cho người khuyết tật, cơ sở nuôi dưỡng, bảo trợ trẻ HIV/AIDS; đồng thời cũng là nơi nghiên cứu đề xuất Quốc hội khóa XI chấp thuận cho thực hiện Đề án “Tổ chức quản lý, dạy nghề và tạo việc làm cho người sau cai nghiện” giúp người sau cai tự tin hòa nhập cộng đồng.
Công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân cũng được quan tâm đặc biệt. TP là nơi đầu tiên trong cả nước hình thành mô hình “Bệnh viện miễn phí” dành cho người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn. Từ thực tiễn đó, phong trào “chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân nghèo” được nhân rộng ra cả nước.
Với tầm nhìn chiến lược, ngành y tế TP đã tập trung đầu tư phát triển các đơn vị y tế chuyên khoa sâu, đầu ngành; nghiên cứu và tiến hành các kỹ thuật ngang tầm khu vực và thế giới như phẫu thuật tim, phẫu thuật Phaco, phẫu thuật sứt môi, hở hàm ếch, phẫu thuật cong và vẹo cột sống; phẫu thuật bằng robot, ghép tạng… với những thành tựu điển hình; năng động và sáng tạo thực hiện chủ trương cho vay vốn kích cầu, hợp tác quốc tế, tranh thủ các nguồn hỗ trợ từ các tổ chức phi chính phủ để mở rộng và phát triển các bệnh viện, đầu tư các trang thiết bị hiện đại, nâng cao chất lượng đội ngũ y tế.
TP đã và đang triển khai đợt khám sức khỏe miễn phí cho người dân với quy mô lớn, được tổ chức đồng loạt tại 168 trạm y tế phường, xã, đặc khu. Dự kiến trong năm 2026, sẽ khám sức khỏe cho 15 triệu dân, hướng đến mục tiêu mỗi người dân được kiểm tra sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm. Đồng thời thông qua hoạt động này, TP từng bước xây dựng hệ thống dữ liệu quản lý sức khỏe người dân, hướng đến chăm sóc sức khỏe toàn diện, liên tục và lâu dài.
Những kết quả đó không chỉ góp phần bảo đảm ASXH, giữ vững ổn định chính trị – xã hội, mà còn tiếp tục bồi đắp, lan tỏa giá trị đoàn kết, nghĩa tình – một đặc trưng nổi bật trong quá trình xây dựng và phát triển TP.HCM.
2. Trong giai đoạn hiện nay, quá trình hợp nhất và triển khai mô hình chính quyền hai cấp đã và đang tác động sâu sắc đến đời sống xã hội. Trong bối cảnh TP.HCM (mới) có quy mô dân số lớn, địa bàn rộng, cơ cấu xã hội đa dạng, công tác phát triển xã hội bền vững, ASXH, đặc biệt là công tác chăm sóc, nâng cao sức khỏe nhân dân được xem là nhiệm vụ chính trị hàng đầu, giữ vị trí ưu tiên trong các chiến lược, chính sách phát triển.
Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ TP.HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định các chỉ tiêu: Phấn đấu chỉ số phát triển con người (HDI) ở mức trên 0,8; tỷ lệ người dân tham gia BHYT >95% vào năm 2026; bao phủ toàn dân vào năm 2030; tỷ lệ người tham gia BHXH đạt 62% lực lượng lao động trong độ tuổi; phấn đấu đến năm 2030, không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo TP…
Theo đó, TP tập trung xây chương trình chăm sóc sức khỏe toàn diện gắn liền với chính sách BHYT và tăng trưởng dân số bền vững. Tập trung nâng cao năng lực hệ thống y tế, nhất là y tế dự phòng, y tế cơ sở, chuyên nghiệp hóa mạng lưới cấp cứu ngoại viện. Phát triển hệ thống y tế theo mô hình đa tầng – đa cực – đa trung tâm, nhằm bảo đảm phân bổ nguồn lực hợp lý, tăng cường năng lực bao phủ và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân trên toàn địa bàn. Huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực để nâng cao chất lượng công tác bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe nhân dân. Duy trì các chương trình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, bệnh mạn tính và sức khỏe học đường.
Xây dựng hệ thống ASXH toàn diện, đa tầng, bao phủ toàn dân theo phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm”. Thực hiện đồng bộ chính sách chăm lo người có công, bảo đảm người có công và gia đình người có công phải có mức sống từ trung bình khá trở lên so với mức sống của cộng đồng dân cư nơi cư trú. Quan tâm các đối tượng yếu thế, nhân rộng các mô hình hỗ trợ sinh kế cho người khuyết tật. Nâng cao chất lượng công tác giảm nghèo bền vững.
Triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ học sinh, sinh viên, bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục. Lãnh đạo TP vừa chỉ đạo chi bổ sung ngân sách khoảng 65.000 tỷ đồng để chuẩn bị cho công tác xây dựng trường lớp, đảm bảo không thiếu chỗ học, nhất là địa bàn áp lực tăng dân số cơ học cao, đáp ứng yêu cầu giáo dục chất lượng cao của TP. Theo đó, từ nay đến hết năm 2026, TP dự kiến đưa vào sử dụng thêm 1.200 phòng học; năm 2027 thêm 1.500 phòng, cơ bản đáp ứng nhu cầu chỗ học cho học sinh. TP sẽ thí điểm nhiều mô hình kiểu mẫu về giáo dục và đào tạo, vừa đảm bảo độ bao phủ vừa đầu tư theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, không để một ai bị bỏ lại phía sau.
Hiện TP đang xây dựng phương án miễn phí xe buýt toàn dân nhằm khuyến khích sử dụng vận tải công cộng. Với những chính sách, cơ chế đột phá, tin rằng TP sẽ tiếp tục huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực, phát huy truyền thống nhân ái, nghĩa tình của người dân để chăm lo đời sống nhân dân ngày càng tốt hơn, góp phần tạo sự đồng thuận xã hội, giữ vững ổn định chính trị – xã hội, làm nền tảng vững chắc để hiện thực hóa khát vọng xây dựng TP.HCM ngày càng văn minh, hiện đại, nghĩa tình, tiên phong trong sự nghiệp phát triển đất nước trong kỷ nguyên số.
Song Hương
Bình luận (0)